Ne-am întors de la locul nevoinţelor Sfântului Dimitrie Basarabov din Bulgaria

Plecaciune parinte,

Joi, 10 aprilie 2008, Protoeria III Capitala, parintele protopop Dinu si o suita de preoti, parintele Mihai si fratii dansului de aici si din Galati, parintele Popescu Clement, parohiile Acoperamantul Maicii Domnului, Titan, Inaltarea Domnului, dinspre drumul spre ICPE si Moll-ul lui Hagi si inca o parohie din strada Doamnei nr 9, Tranca pare-mi-se.

Ne-am deplasat cu doua autocare in satul Basarabov, langa Rusciuc la sfintele moaste ale Sfantului Dimitrie
cel Nou, Basarabov, protectorul Bucurestilor. Excursie obositoare trupeste (cald in special dupa amiaza in canionul din satul Creven) dar de incarcatura duhovniceasca!

Auzisem pe un teolog la emisiunea din Duminica 6 aprilie, ca a capatat o liniste interioara nefireasca dupa o astfel de excursie la rock monastery din acel linisit loc, pe langa care curge raul Lom (acum cam prea tulbure, ca apele nostre poluate); acel teolog mai zicea ca dupa trei zile s-a luat de cele lumesti si a pierdut linistea interioara.

M-a impresionat acel cimitir de la iesirea din Rusciuc spre localitatea Basarabov, cu pietrele funerare ce nu sunt cruci. Evident ni s-a explicat de ce. Nu capatau loc de veci, cosciug, daca nu acceptau sa renunte la slujba preoteasca de acolo (facuta pe sest acasa, scuzati) si la monument in forma de cruce !

Saracie mare in Bulgaria. Mai curat decat la noi; automobile putine, mai putine antene GSM, nu se compara cu nebunia de pe soselele si mai ales din periferia capitalei Bucuresti, dimineata la 7 am facut o ora ca sa ajungem prin berceni la centura. Bara la bara !Nu am vazut catei Pe unul singur de langa acea stanca cu trepte, l-am hranit noi. era legat in lant;manca orice: paine, cozonac, chiar si crenvursti “otraviti de soia modificata genetic”, totul de post.

Era extrem de prietenos ! Fiindca era legat in lant si se agita atata abia mai putea sa respire si inghitea nemestecat din zbor! Cat priveste bisericile, acestea sunt cam paraginite !

La ducere s-a facut popas la catedrala din Giurgiu; acolo parintele Stavara a improvizat o mica slujba. Somptuoasa: patina a timpului. La revenire, vizita la Holy Trinity Church, Russe, cea sapata in subsol. Acolo un cor improvizat al preotilor nostri a fost extrem de inaltator;i-a facut pe preotii gazda sa ne mirueasca. Au inceput sa cante vreo 4 dascali chiar preoti locali, in bulgareste. Nu era slujba cand am intrat pe la 5 si ceva PM.

Nu indraznesc a va indica albumul de familie al nostru si atunci anexez patru dintre pozele facute.
Doamne ajuta !
Dan Gheorghe

PS pe situl bisericii, la pagina Sfintelor Moaste, suficiente informatii despre acest Sfant protector al Bucurestiului.

Prof. dr. ing. Dan Gheorghe Somnea
IBED, the Int’l Business and Economics Department, AES, the Academy of Economic Studies, Bucharest

Despre limba română …după George Pruteanu

A fost un neprevăzut…anunţul morţii sale. Lucrurile, ca şi vieţile oamenilor trec ca strofa unui poem. Tocmai eram la masă… şi televizorul ne-a adus vestea dureroasă a plecării sale dintre noi…din cauza unei inimi hăituite de prea mult.

Emisiunile, interviurile, pledoariile sale politice şi munca sa online pentru limba română cred că a contat. Contează pentru că a militat pentru valoare. Contează pentru că a militat pentru o verticalitate a prezentării de sine în dialog, în cadrul dialogului deschis, amplu.

Noi nu îl cunoaştem sub aspect personal ci numai social, mediatic, aşa cum reieşea din prezentările sale publice. Însă, ne-a fost îndeajuns să înţelegem că suntem, într-o anume măsură, tributarii muncii sale naţionale pentru prezervarea mlădierii şi ingenuităţii limbii române.

Crezul meu profund e acela că în limba română se poate exprima orice dacă te laşi condus de ea, dacă îi simţi vivacitatea mereu altfel. Te poţi exprima pentru că te poate păstra, pentru că are o maturitate atât de profundă încât te poate cuprinde în varii forme.

D-l Pruteanu ne-a amintit acest lucru… ni l-a repetat continuu. Noi trebuie să trăim virtualităţile limbii române ca pe propria noastră viaţă. Şi nu e nimic mai uimitor şi mai plin de neprevăzut decât inima care se lasă povestită în limba română. Da, nimic nu e mai plin de candoare decât acest continuu a fi în limba care îţi salvează identitatea.

Pr. Dorin Picioruş.

Anunţul adormirii ÎPS Christodoulos al Atenei şi al întregii Grecii şi panegiricul său, cu o prezentare exhaustivă a operei sale, pe siteul Arhiepiscopie Ortodoxe a Greciei

Siteul Arhiepiscopiei Ortodoxe a Greciei anunţă adormirea sa:

ECCLESIA

Εκοιμήθη ο Αρχιεπίσκοπος

Προς
Το Χριστεπώνυμον Πλήρωμα
της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος μετά βαθυτάτης συγκινήσεως Αγγέλλει εις το Χριστεπώνυμον πλήρωμα της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Κυρός ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Εκοιμήθη εν Κυρίω την 5.15 τῆς 28ης μηνός Ιανουαρίου 2008.

Η προς Κύριον Εκδημία του Αειμνήστου Αρχιεπισκόπου ημών, δημιουργεί μέγα κενόν εν τη Εκκλησία της Ελλάδος.

Η Εκκλησία της Ελλάδος δέεται υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του Αειμνήστου Αρχιεπισκόπου ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ και υπέρ της Αναδείξεως ανταξίου των περιστάσεων Διαδόχου Αυτού.

Το Σεπτόν Σκήνωμα του Αοιδίμου Αρχιεπισκόπου εκτίθεται από της μεσημβρίας της σήμερον εις Λαϊκόν Προσκύνημα εν τω Καθεδρικώ Ιερώ Ναώ των Αθηνών.

Η Κηδεία θα τελεσθή την Πέμπτην, 31ην Ιανουαρίου 2008, και ώραν 10ην, η δε Ταφή του Σεπτού Αυτού Σκηνώματος θα γίνη εν τω Πρώτω Νεκροταφείω Αθηνών, αμέσως μετά την Εξόδιον Ιεράν Ακολουθίαν.

Η Ιερά Σύνοδος παρακαλεί εκείνους εκ των Πιστών οι οποίοι επιθυμούν να καταθέσουν Στέφανον προς Τιμήν του Σεπτού Νεκρού, όπως αντί τούτου καταθέσουν τας Δωρεάς αυτών υπέρ των Φιλανθρω-πικών Ιδρυμάτων γενικώς.

† Ο Καρυστίας και Σκύρου ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Τοποτηρητής
Ο Αρχιγραμματεύς
† Αρχιμ. Κύριλλος Μισιακούλης

***********

Biografia şi opera ÎPS Christodoulos, potrivit Siteului Arhiepiscopiei Ortodoxe a Greciei

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ – ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος εγεννήθη εις Ξάνθην το έτος 1939 από προσφυγικήν οικογένειαν καταγομένην εξ Αδριανουπόλεως. Ο πατέρας του, Κωνσταντίνος Παρασκευαΐδης, ήτο έμπορος και εκ των τα πρώτα φερόντων της πόλεως, εδραστηριοποιήθη δε εις όλας τας εθνικάς εξορμήσεις. Διετέλεσε Δήμαρχος Ξάνθης κατά την τραγικήν τετραετίαν 1946-1950. Ενωρίτερα, το 1941, μετά την κήρυξιν του πολέμου της Γερμανίας κατά της Ελλάδος, μετέφερε, διά λόγους ασφαλείας, την οικογένειάν του εις Αθήνας, όπου ο κ. Χριστόδουλος εσπούδασε και παρέμεινε μέχρι της ηλικίας των 35 ετών.Τας εγκυκλίους σπουδάς του έκαμε εις το Λεόντειον Λύκειον επί 6 έτη και εν συνεχεία εσπούδασε εις την Νομικήν (1956-1961) και ακολούθως εις την Θεολογικήν Σχολήν (1962-1967) του Πανεπιστημίου Αθηνών, καταστάς πτυχιούχος των με βαθμόν «Άριστα».

Παραλλήλως εσπούδασε Βυζαντινήν Μουσικήν εις το Ωδείον Αθηνών, όπου αρίστευσε, καθώς και τέσσερις ξένας γλώσσας (αγγλικήν, γαλλικήν, γερμανικήν και ιταλικήν).

Το 1982 υπέβαλε την επί Διδακτορία Διατριβήν του εις την Θεολογικήν Σχολήν του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπό τον τίτλον «Ιστορική και Κανονική Θεώρησις του Παλαιοημερολογιτικού Ζητήματος Κατά τε την Γένεσιν και την Εξέλιξιν Αυτού εν Ελλάδι», και κατέστη διδάκτωρ του κανονικού Δικαίου με βαθμόν «Άριστα».

Από του 1961 συγγράφει και αρθρογραφεί, αρχικώς εις θρησκευτικά περιοδικά και μετέπειτα εις όλον τον ημερήσιον Τύπον Αθηνών και επαρχιών, μέχρι σήμερον. Έχει δημοσιεύσει συνολικώς άνω των 200 μελετών επί θεμάτων επιστημονικών, ποιμαντικών (θρησκευτικών, νομικών, βιοηθικών, κοινωνικών, κ.ά., βλ. Κατάλογον Δημοσιεύσεων, σελ. 10 κατωτέρω).

Ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος είχε παιδιόθεν έντονον την κλίσιν προς την ιερωσύνην, την οποίαν εκαλλιέργησαν εις αυτόν πνευματικαί προσωπικότητες, όπως ο Μητροπολίτης πρώην Πειραιώς κ. Καλλίνικος. Δι’ ο, το 1961, και ενώ είχε περατώσει μόνο τας σπουδάς του εις την Νομικήν, εχειροτονήθη διάκονος, αφού προηγουμένως εκάρη μοναχός εις την Ι. Μονήν Βαρλαάμ Μετεώρων, εις την οποίαν και εγκατεβίωσε μετά μιας μικράς ομάδος νέων μοναχών, οι οποίοι ενεπνέοντο υπό του οράματος ενός χριστιανικού και ιεραποστολικού μοναχισμού, επιδοθείς εις το κήρυγμα, την κατήχησιν και την διδασκαλίαν της πίστεως.

Το 1965 εχειροτονήθη πρεσβύτερος, τοποθετηθείς ως ιερατικώς προϊστάμενος και ιεροκήρυξ του Ι. Ναού Παναγίτσας Π. Φαλήρου, όπου επί εννεαετίαν ανέπτυξεν εντυπωσιακήν δράσιν, διακριθείς ως ιεροκήρυξ, πνευματικός, άριστος λειτουργός και καθοδηγητής της νεολαίας. Παραλλήλως προσελήφθη, κατόπιν διαγωνισμού, ως Γραμματεύς της Ι. Συνόδου το 1968, επιδείξας τα οργανωτικά και διοικητικά του χαρίσματα, παραμείνας εις την θέσιν αυτήν μέχρι του 1974.Το 1974, εξελέγη, με πρότασιν του τότε άρτι ενθρονισθέντος Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού εις ηλικίαν 35 ετών, εν μέσω εθνικών περιπετειών και προβλημάτων. Ως Μητροπολίτης Δημητριάδος ο κ. Χριστόδουλος επεδόθη εις την εσωτερικήν διοργάνωσιν της Ι. Μητροπόλεως, ενεθάρρυνε τους νέους κληρικούς να σπουδάσουν, και προσείλκυσε προς την ιερωσύνην πλειάδα νέων, προσοντούχων και ικανών κληρικών. Κατά το διάστημα των 24 ετών της αρχιερατείας του εχειροτόνησε περί τους 150 νέους κληρικούς, ανανεώσας το δυναμικόν των στελεχών της Ι. Μητροπόλεως και τοποθετήσας τους καταλλήλους ανθρώπους εις τας καταλλήλους θέσεις.

Χαρακτηριστικό γνώρισμά του υπήρξε η ανανέωσις των εσωτερικών δομών της Εκκλησίας με το όνειρον του εκσυγχρονισμού. Προς τούτο, ήρξατο από της δημιουργίας νέων στελεχών, κληρικών και λαϊκών, τα οποία συνεχώς επεμόρφωνε, ώστε να τα καταστήσει ικανά να αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα προβλήματα της κοινωνίας. Ωθούσε τους νέους κληρικούς να σπουδάζουν, με αποτέλεσμα, ενώ το 1974 είχε βρει μόνον 12 θεολόγους κληρικούς εις την Ι. Μητρόπολιν Δημητριάδος, το 1998 να αφήνει 80.Επροίκισε την Ι. Μητρόπολιν με έργα κοινωνικής πνοής, όπως Κέντρον Συμπαραστάσεως Οικογενείας, ενοριακάς Σχολάς Γονέων, Συμβουλευτικόν Σταθμόν Προβλημάτων Εφηβείας, καθώς και τον Ραδιοφωνικόν Σταθμόν «Ορθόδοξη Μαρτυρία» με συνεχώς ανανεούμενο πρόγραμμα, του οποίου επεμελούντο περί τους 150 εθελοντάς συνεργάτας, την εφημερίδα «Πληροφόρηση» με πρωτότυπον ύλην. Διεκρίθη ως ομιλητής τόσον επί θρησκευτικών, όσον και επί κοινωνικών και εθνικών θεμάτων. Προσκληθείς μετέβη εις πολλάς πόλεις της Ελλάδος και ωμίλησε ενώπιον πυκνών ακροατηρίων, αποσπάσας τα επαινετικά σχόλια των ακροατών του.

Ταυτοχρόνως, διεκρίθη διά την συμμετοχήν του εις συζητήσεις εις την τηλεόρασιν, προβάλλων και υπερασπιζόμενος τα δίκαια της Εκκλησίας. Η δε συνεχιζομένη αρθρογραφία του εις σοβαράς εφημερίδας υπηρέτησε τον αυτόν σκοπόν. Το έτος 1998 επερατώθη επίσης το υπ’ αυτού εμπνευσθέν έργον της ανεγέρσεως επιβλητικού Συνεδριακού Κέντρου εις Μελισσιάτικα Μαγνησίας, περιλαμβάνοντος αιθούσας 450 και 150 ατόμων, 6 αιθούσας εργασίας, βιβλιοθήκην, χώρους εστιάσεως, αρχείον, Ι. Παρεκκλήσιον και εκθεσιακόν χώρον.Υπήρξε δυναμικός εις τους αγώνας του, επιστρατεύων πάντοτε την τετράγωνον λογικήν διά να πείθει τους αντιπάλους του. Άπαντες λ.χ. ενθυμούνται μέχρι σήμερον την τηλεοπτικήν του παρουσίαν ως αντιπάλου του τότε Υπουργού Αντώνη Τρίτση επί του ζητήματος της εκκλησιαστικής περιουσίας (λ.χ. εις την εκπομπήν «Με ανοιχτά χαρτιά» της 23.3.1987). Οι δύο άνδρες, μετά πάροδον ολίγων ετών, συνεφιλιώθησαν αναγνωρίσαντες ο ένας εις τον άλλον τον έντιμον αντίπαλον. Σημαντική υπήρξε η συμβολή του εις τους αγώνας της Εκκλησίας διά την θεσμοθέτησιν του θρησκευτικού γάμου ως ισοκύρου έναντι του νεοεισαχθέντος πολιτικού (1982), διά την αποτροπήν του «αυτομάτου διαζυγίου», κ.λπ.

Κομβική ήτο επίσης η εμφάνισις και ομιλία του εις το Συλλαλητήριον της Εκκλησίας διά την προάσπισιν της εσωτερικής Της αυτοδιοικήσεως εις την Πλατείαν Συντάγματος (1.4.1987). Έχει το χάρισμα να πλησιάζει τον λαόν χωρίς να λαϊκίζει, ενώ δίνει προς τα έξω την εικόνα μιας Εκκλησίας η οποία στηρίζεται εις την αγάπην του λαού. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκτιμήσασα την δραστηριότητά του ταύτην και αποβλέπουσα εις την ευρυμάθειαν και την χαρισματικήν του ικανότητα ως συζητητού, τον ώρισε εκπρόσωπόν της εις την Επιτροπήν Συντάξεως Νέου Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος το 1988, ενώ τον αξιοποίησε εις πολλάς επαφάς της μετά κυβερνητικών κύκλων, αλλά και διεθνών παραγόντων και φορέων.Εις το ζήτημα της κατηχήσεως του λαού του Θεού ο Μακαριώτατος επέδειξε εξ αρχής ιδιαίτερον ενδιαφέρον. Εκαλλιέργησε συστηματικώς την συνεχή πνευματικήν τροφοδοσίαν του λαού με τον ανεξάντλητον ζήλον του, ομιλών τακτικώς σχεδόν καθ’ ημέραν, λειτουργών με κατάνυξιν και προσφέρων αγάπην και λόγον. Περί τους 100 Ενοριακούς Κύκλους Μελέτης της Αγίας Γραφής διωργανώθησαν ανά τας διαφόρους Ενορίας προς εμβάθυνσιν εις τον Λόγον της Γραφής. Επιπλέον, προς τον σκοπόν του κηρυκτικού και ποιμαντικού έργου καθιερώθησαν εβδομαδιαίαι συνάξεις των Εφημερίων του Βόλου, καθώς και αντίστοιχοι περιοδικαί εν Αλμυρώ, Βελεστίνω και Αγιά, με ανάπτυξιν θεμάτων και διαλογικάς συζητήσεις.

Ειδικοί κύκλοι μελέτης Αγίας Γραφής ωργανώθησαν διά φοιτητάς και επιστήμονας, ενώ ανεπτύχθη και ο Τομεύς Νεότητος, με κυρίας δραστηριότητας την οργάνωσιν κατασκηνώσεων, φοιτητικών και νεανικών συνεδρίων, φεστιβάλ νεολαίας έκαστον Μάιον, εντευκτήρια νέων εις έκαστον Πνευματικόν Κέντρον και ωργανωμένην Εξομολόγησιν εις τα Σχολεία και τας Ενορίας, υπό ενός Σώματος 62 Εξομολόγων.

Παροιμιώδεις υπήρξαν οι διάλογοί του με τους μαθητάς εις τα Λύκεια, η ανταλλαγή επιστολών με αυτούς, η συγγραφή και δωρεάν διανομή εις νέους εκλαϊκευτικών φυλλαδίων με ενδιαφέροντα θέματα. Εν καιρώ πάσαι αι ανωτέρω κατηχητικαί νεανικαί δραστηριότητες υπήχθησαν εις την «Χριστιανικήν Νεολαίαν», την ειδικήν δραστηριότητα της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού προς συντονισμόν του νεανικού έργου. Πάντοτε ανοικτός προς όλους, καθιέρωσε τακτάς ετησίας συναντήσεις με ομάδας επιστημόνων εις Βόλον, όπως λ.χ. με τους νομικούς, τους ιατρούς, τους εκπαιδευτικούς, προς τους οποίους ανέπτυσσε, κατά παγίαν τακτικήν του, θέματα της ειδικότητός του από της πλευράς της Εκκλησίας. Ταυτοχρόνως αγκάλιασε ολόκληρον τον λαόν, που τον ελάτρευσε εις την περιοχήν της Μαγνησίας και πέραν των ορίων αυτής.Κατ’ εξοχήν λειτουργικός άνθρωπος ο κ. Χριστόδουλος, πιστός εις την παράδοσιν, επέβαλε την Τάξιν εις τας Ι. Ακολουθίας. Πρωταρχικόν μέλημά του υπήρξε η τόνωσις της λειτουργικής ζωής. Άριστος λειτουργός ο ίδιος, κατανοεί την αναγκαιότητα της Θείας Λατρείας ως βάσεως πνευματικής προαγωγής, αλλά και κέντρου αναφοράς και αναπαύσεως. Καθιέρωσε τακτάς λατρευτικάς ευκαιρίας, ιδίως διά νέους, ενώ εις μεγάλας Ενορίας έδωσε οδηγίας διά τέλεσιν δευτέρας Θείας Λειτουργίας εκάστην Κυριακήν.

Ηνοίχθη εις διάλογον με διαφωνούντας, κατέστησε την Θείαν Λατρείαν κέντρον της ζωής του και διωργάνωσε την Υπηρεσίαν της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος προς αντιμετώπισιν των αιρετικών. Συνέγραψε και εξέδωκε ειδικά έντυπα περί της Ακολουθίας του Μυστηρίου του Γάμου, καθώς και της Βαπτίσεως. Τα έντυπα της Ι. Μητροπόλεως που έχει συγγράψει ο ίδιος διακρίνονται διά την πρωτοτυπίαν τους, την πρακτικότητά τους και τον εποικοδομητικόν τους χαρακτήρα. Είχε και έχει την ικανότητα να συνδυάζει την παράδοσιν με την πρόοδον, το δόγμα με τον διάλογον, την ιερότητα με την απλότητα.Εργασιομανής εις το έπακρον, σέβεται τους ανθρώπους που εργάζονται και το αυτό εμπνέει και εις τους συνεργάτας του. Μέχρις αργά κάθε βράδυ παραμένει εις το Γραφείον του εργαζόμενος και προγραμματίζων, χαράσσων γραμμάς πλεύσεως, αντιμετωπίζων προβλήματα, συγγράφων, κ.ο.κ. Συγκέντρωσε κοντά του και ανθρώπους που παλαιότερα δεν είχαν σχέσιν προς την Εκκλησίαν, ιδίως τους νέους, αναπτύξας μεγάλην δράσιν κατά των ναρκωτικών, κατά του AIDS, κατά της ανεργίας.

Η δραστηριοποίησις της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος εις τους τομείς αυτούς υπήρξε πρωτοποριακή και εδημιούργησε τας προϋποθέσεις διά την ανάπτυξιν παρεμφερούς δράσεως και από άλλας Μητροπόλεις. Αι πρωτότυποι δε τοποθετήσεις του επί θεμάτων βιοηθικής ιατρικής προελάμβαναν την εποχήν και έδειχναν προς τα έξω το νέον πρόσωπον της Εκκλησίας.Η Ι. Σύνοδος τον ώρισε εκπρόσωπον της Εκκλησίας της Ελλάδος εις το Εθνικόν Συμβούλιον Μεταμοσχεύσεων και εις το Κέντρον Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων.

Εις την περιοχήν του Βόλου ίδρυσε από του 1983 την Ένωσιν Χριστιανών Επιστημόνων και την Χριστιανικήν Κοινωνικήν Ένωσιν, ώστε και ο διεπιστημονικός διάλογος να προωθείται και η Εκκλησία να συνεργάζεται με άλλους επιστημονικούς κλάδους πέραν της Θεολογίας προς μελέτην και αντιμετώπισιν των ολοέν και μεγαλυτέρων προκλήσεων του συγχρόνου κόσμου.

Εδημιούργησε τα «Σπίτια Γαλήνης Χριστού» διά τους ηλικιωμένους, την «Χριστιανικήν Αλληλεγγύην» διά τους πτωχούς. Εσπούδασε πολλά νέα παιδιά με υποτροφίας που εχορήγησε η Ι. Μητρόπολις, απέστειλε εις το εξωτερικόν πολλούς αρρώστους, ενέκυψε με στοργήν επί των προβλημάτων του κόσμου, ο οποίος του τα ενεπιστεύετο. Πολλοί τον είδον να τηλεφωνεί εις Διοικητάς τραπεζών διά να αποτρέψει κάποιους πλειστηριασμούς εις βάρος πτωχών οφειλετών, να τηλεφωνεί εις φίλους του επιχειρηματίας διά να εξασφαλίσει μίαν θέσιν εργασίας διά κάποιον άνεργον νέον, να εξαντλεί τας γνωριμίας του διά να προασπίσει τα συμφέροντα της πόλεως του Βόλου, και άλλα πολλά που ο ίδιος δεν επιθυμεί να αναφέρονται.

Η εκλογή του, την 28ην Απριλίου 1998, και η ενθρόνισίς του ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, την 9ην Μαΐου του ιδίου έτους, εσήμανε την έναρξιν σημαντικού έργου ποιμαντορίας και διακονίας. Ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας προέβη εις το έργον της αναδιοργανώσεως των Συνοδικών Υπηρεσιών και των Συνοδικών Επιτροπών της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ώστε η Εκκλησία να μπορεί να συμπαρίσταται αποτελεσματικότερον εις όλα τα κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα. Επίσης, ίδρυσε άνω των 14 νέας Ειδικάς Συνοδικάς Επιτροπάς διά την παρακολούθησιν, ενημέρωσιν και παρέμβασιν της Εκκλησίας επί ευρέος φάσματος προβλημάτων της συγχρόνου ζωής (Βιοηθικής [1998], Ακαδημίας Εκκλησιαστικών Τεχνών [1999], Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων [1999], Γάμου, Οικογενείας, Προστασίας του Παιδιού και Δημογραφικού Προβλήματος [1999], Χριστιανικών Μνημείων [1999], Θείας και Πολιτικής Οικονομίας και Οικολογίας [1999], Λειτουργικής Αναγεννήσεως [1999], Πολιτισμικής Ταυτότητος [1999], Γυναικείων Θεμάτων [1999], Παρακολουθήσεως των Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004», Αθλητισμού [2006], Μεταναστών, Προσφύγων και Παλιννοστούντων [2006], κ.π.ά.).

Εστήριξε και εστελέχωσε τας ήδη υφισταμένας Υπηρεσίας της Εκκλησίας και ίδρυσε νέας προς ενεργόν αντιμετώπισιν κοινωνικών προβλημάτων, με έμφασιν εις τα προβλήματα των τοξικομανών (όθεν η σύστασις, το 1999, Ιδρύματος Ψυχοκοινωνικής Αγωγής και Στηρίξεως «Διακονία» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών), τας ανάγκας των μεταναστών, την στήριξιν των ανυπάνδρων μητέρων και των κακοποιημένων γυναικών (μέσω της ιδρύσεως «Στέγης Μητέρας»), την μέριμναν διά τα θύματα εμπορίας και παρανόμου διακινήσεως προσώπων, την δημιουργίαν αλυσίδος νηπιαγωγείων διά την στήριξιν των πτωχών και πολυτέκνων οικογενειών (μεταξύ άλλων και μέσω ειδικού «Κέντρου Στηρίξεως Οικογενείας» ιδρυθέντος υπό του Μακαριωτάτου ήδη από του 1998), κ.ά. Τον Μάρτιον του 1999 ο Αρχιεπίσκοπος ανέλαβε εθνικήν πρωτοβουλίαν: εζήτησε παρά της Ιεράς Συνόδου και επέτυχε την έγκρισιν Προγράμματος Οικονομικής Ενισχύσεως των Χριστιανικών Οικογενειών της Θράκης διά την απόκτησιν τρίτου τέκνου, υπό την μορφήν μηνιαίου επιδόματος.Κατασταθείς εις την μέριμναν του Ποιμένος του κλεινού άστεως των Αθηνών και την διακονίαν του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος, καθώς και εις την Προεδρίαν των δύο Συνοδικών Σωμάτων της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ειργάσθη και εργάζεται φιλοπόνως και αόκνως διά την ανεύρεσιν αξίων, ικανών, ευλαβεστάτων, εμπείρων και μορφωμένων κληρικών διά την στελέχωσιν των επιτελικών θέσεων της Εκκλησίας, καθώς και διά την εκλογήν των αρίστων προς διαποίμανσιν των κενωθεισών και κενωθησομένων Μητροπολιτικών Εδρών της Εκκλησίας της Ελλάδος. 29 Μητροπολίται και 5 Βοηθοί Επίσκοποι και Τιτουλάριοι Επίσκοποι έχουν προταθεί, εκλεγεί και χειροτονηθεί υπ’ αυτού.

Εν τη ανυστάκτω μερίμνη του διά την καλυτέραν διαποίμανσιν των πιστών του Λεκανοπεδίου της Αττικής, κατόπιν εισηγήσεώς του, εδημιουργήθη η νέα Ι. Μητρόπολις Γλυφάδας (2002).

Ίδρυσε επίσης την Μ.Κ.Ο. της Εκκλησίας της Ελλάδος «Αλληλεγγύη» (2002), η οποία επιτρέπει εις την Εκκλησίαν να συμπαρίσταται διεθνώς με πλούσιον ανθρωπιστικόν έργον, εις τας περιοχάς της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, της Ασίας, της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς επίσης και φιλανθρωπικώς εντός Ελλάδος με την δημιουργίαν διαφόρων Ιδρυμάτων και Σχολών. Η Μ.Κ.Ο «Αλληλεγγύη» απετέλεσε, επιπλέον, βραχίονα στηρίξεως μιας στενωτέρας, αρμονικής και καρποφόρου συνεργασίας μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας, με απτά αποτελέσματα εις τα προαναφερθέντα πολυάριθμα διεθνή προγράμματα ανθρωπιστικής παρεμβάσεως.

Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος είναι εκείνος ο οποίος εισήγαγε την Εκκλησίαν της Ελλάδος εις την ψηφιακήν εποχήν. Με απόφασίν του εφηρμόσθη σύστημα μηχανοργανώσεως εις πάντας τους τομείς της κεντρικής διοικήσεως της Εκκλησίας, ενεκαινίσθη η τήρησις ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου και υπεστηρίχθη η σύστασις δικτύου ηλεκτρονικών υπολογιστών συνδεδεμένων μεταξύ των.

Τη πρωτοβουλία του ιδρύθη Επικοινωνιακή και Μορφωτική Υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τέσσερις κλάδους: Ραδιοφωνίας, Εκδόσεων, Ηλεκτρονικής Τεχνολογίας και Τηλεοράσεως. Εξ αυτών οι τρεις πρώτοι κλάδοι έχουν ήδη ενεργοποιηθεί και παρουσιάζουν πλούσιον έργον (σύγχρονον ραδιοφωνικόν πρόγραμμα με εκπομπάς και μέσω δορυφόρου, ποικίλαι και καλαίσθητοι εκδόσεις, ιστοσελίδες με θέματα εκκλησιαστικού και πολιτισμικού ενδιαφέροντος), ο δε τέταρτος κλάδος σχεδιάζεται εν συνεργασία με την ελληνικήν Πολιτείαν.

Το έντονο ενδιαφέρον του διά τας ευρωπαϊκάς και διεθνείς υποθέσεις και η βούλησίς του να καταστήσει την Εκκλησίαν της Ελλάδος δραστηρίαν εις τα διεθνή fora, εξωστρεφή και ανοικτήν εις τον διάλογον έχουν αναγνωρισθεί υπό πάντων. Προς τον σκοπόν τούτον, μία εκ των προτεραιοτήτων του ως Προκαθημένου ήτο η ίδρυσις Γραφείου Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος εις την Ευρωπαϊκήν Ένωσιν, εις το Συμβούλιον της Ευρώπης και εις την UNESCO (1998), καθώς και Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Παρακολουθήσεως Ευρωπαϊκών Θεμάτων (1998).Ήδη από της εποχής της Αρχιερατείας του ως Μητροπολίτου Δημητριάδος, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος είχεν αναπτύξει στενάς σχέσεις μετά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η δε επίσκεψις του αειμνήστου Οικουμενικού Πατριάρχου Δημητρίου το έτος 1990 εις Βόλον υπήρξε μοναδικόν ιστορικόν γεγονός διά την περιοχήν της Μαγνησίας. Με τας αλλεπαλλήλους επισκέψεις του εις όλας τας Ορθοδόξους Εκκλησίας, είτε ως μέλος εκκλησιαστικών αποστολών είτε και ιδιωτικώς, ανέπτυξε προσωπικάς σχέσεις μετά των ξένων Ορθοδόξων, τας οποίας εκαλλιέργησε εις βάθος. Συνδέεται αδελφικώς με όλους τους Προκαθημένους των Ορθοδόξων Εκκλησιών, καθώς και με ετεροδόξους ηγέτας. Το επί πολλά έτη άοκνον και αθόρυβον εκείνο έργον έμελλε κατόπιν να αναδειχθεί πολύτιμον εργαλείον διά την προβολήν του έργου και των θέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, όταν ο κ. Χριστόδουλος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος.

Με εισήγησίν του, η Ιερά Σύνοδος απεφάσισε, την 12ην Μαΐου 2000, την καθιέρωσιν της εορτής της μνήμης του Αποστόλου Παύλου ως Θρονικής εορτής της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Επίσημοι ειρηνικαί επισκέψεις

του Μακαριωτάτου κ. Χριστοδούλου

Ως νεοεκλεγείς Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος, ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος επραγματοποίησε τας κάτωθι ειρηνικάς επισκέψεις:

13-16 Ιουνίου 1998: Επίσκεψις εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον.

20-24 Νοεμβρίου 1998: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Αλεξανδρείας.

21-29 Απριλίου 1999: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Αντιοχείας.

20-25 Μαΐου 2000: Επίσκεψις εις την Εκκλησίαν της Ρουμανίας.

24-30 Αυγούστου 2000: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων.

5-14 Μαΐου 2001: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Ρωσίας.

7-13 Σεπτεμβρίου 2001: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Σερβίας.

5-9 Σεπτεμβρίου 2002: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Γεωργίας.

17 Αυγούστου 2003: Επίσκεψις εις την Εκκλησίαν της Πολωνίας.

Ιστορικαί επισκέψεις και συναντήσεις :

4-8 Οκτωβρίου 2003: Επίσκεψις εις το Ευρωπαϊκόν Κοινοβούλιον, εις Βρυξέλλας. Ομιλία του Μακαριωτάτου κ. Χριστοδούλου εις την Ολομέλειαν του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) και Εγκαίνια υπ’ αυτού του Γραφείου της Εκκλησίας της Ελλάδος εις Βρυξέλλας.27 Μαΐου 2006 – 1 Ιουνίου 2006: Επίσκεψις εις το Παγκόσμιον Συμβούλιον Εκκλησιών εις Γενεύην, ως και εις τον Διεθνή Οργανισμόν της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ διά τους Πρόσφυγας (UNHCR) και εις τον Διεθνή Οργανισμό Μεταναστεύσεως (IOM).

13-16 Δεκεμβρίου 2006: Επίσκεψις εις το Βατικανόν και συνάντησίς του μετά της Α. Αγιότητος του Πάπα Ρώμης Βενεδίκτου ΙΣΤ΄.

Ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος ανέκαθεν ετάσσετο υπέρ του αγαπητικού διαλόγου εν Χριστώ μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Εκκλησίας της Ρώμης. Τόσον η επίσκεψις του αειμνήστου Πάπα Ιωάννου Παύλου του Β΄ εις Αθήνας (4-5 Μαΐου 2001), όσον και η επίσκεψις του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος εις την Αυτού Αγιότητα τον Πάπα Ρώμης Βενέδικτον ΙΣΤ΄ (Βατικανόν, 13-16 Δεκεμβρίου 2006), κατόπιν της προσκλήσεως αυτού, απετέλεσαν ιστορικής σημασίας γεγονότα εις την πορείαν της προσεγγίσεως μεταξύ των δύο Εκκλησιών διά την περαιτέρω ανάπτυξιν συνεργασίας επί διαφόρων κοινωνικών θεμάτων.

Έχει ανακηρυχθεί Επίτιμος Διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Κραϊόβας και Ιασίου (2003), και Λατερανού (2006).

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

α. Aυτοτελή δημοσιεύματα (πρωτότυπα και μεταφράσεις)

1. Qu’est Varlaam?, Αθήναι 1962.

2. Μορφές του Πάθους, Αθήναι 1967, 31971, 41985.

3. Μία θεοστυγής συμπαιγνία: Η Δίκη του Ιησού και αι κατ’ αυτήν δικονομικαί παραβιάσεις, Θεσσαλονίκη 1967.
   

4. Είναι οι ψάλται Κληρικοί; Αθήναι 1968.

5. Οι Χριστιανοί εις την Σοβιετικήν Ένωσιν (μετάφρασις), Αθήναι 1968.
   

6. Η Προσευχή και τα προβλήματα αυτής κατά τον Romano Guardini,Θεσσαλονίκη 1969.

7. Εκκλησία και Κράτος εν Ρωσία. Σύντομος ιστορική επισκόπησις της διαμορφώσεως των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας κατά την τελευταίαν πεντηκονταετίαν, Θεσσαλονίκη 1970.

8. Εκκλησία και Πολιτικός Γάμος, Αθήναι 1970.

9. Η Βυζαντινή Μουσική ως Ορθόδοξος Εκκλησιαστική Υμνωδία, Αθήναι 1970.

10. Νεανικά ναυάγια, Αθήναι 1971.

11. Πατερικά Μηνύματα, Αθήναι 1971.

12. Εγχειρίδιον Ιεροψάλτου, Αθήναι 1971.

13. Χρονικόν των εορτών της 150ετηρίδος, Αθήναι 1971.

14. Προσκύνημα Οφειλής, Αθήναι 1971.

15. Μελέτιος Πηγάς, Αθήναι 1971.

16. Η συμβολή των μετά την Άλωσιν Μονών και Μοναχών εις την Εθνικήν Παλιγγενεσίαν, Αθήναι 1971.

17. Θεός επί γης, Αθήναι 1972.

18. Συνοδικαί εκδηλώσεις επί τη μνήμη του ιερού Φωτίου, Αθήναι 1972.

19. Γενική επισκόπησις του Σχεδίου Νόμου περί των Εκκλησιαστικών Δικαστηρίων, Αθήναι 1972.

20. Το Αγγελικόν Πολίτευμα, Αθήναι 1972.

21. Ο θεσμός και το έργον της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, Αθήναι 1973.

22. Πόλεμος κατά του Σατανά, Αθήναι 1973.

23. Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, Αθήναι 1973.

24. Οδοιπορικόν της επισήμου επισκέψεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ και της συνοδείας αυτού εις Φανάριον, Αθήναι 1974.
    

25. Τύποι και Ουσία, Αθήναι 1974.
    

26. Είναι και για τους μορφωμένους η Πίστις; Αθήναι 1974.
    

27. Εμποδίζει την Πίστη η εποχή μας; Αθήναι 1974.
    

28. Χριστιανοί μόνο για ωρισμένες ώρες; Αθήναι 1974.
    

29. Εκκλησία και Νειάτα, Αθήναι 1974.
    

30. Συνθήματα από τον Ιερόν Ψαλτήρα, Αθήναι 1974.
    

31. Πώς θα είμαστε μετά θάνατον; Αθήναι 1975.
    

32. Τα σημάδια της ταπεινοφροσύνης, Αθήναι 1975.
    

33. Υπάρχει Θεός; Αθήναι 1975.
    

34. Φοβάται η Θρησκεία την Επιστήμη; Αθήναι 1976.
    

35. Πρόδωσε η Εκκλησία την αποστολή Της; Αθήναι 1976.
    

36. Κρίσις στην σύγχρονη οικογένεια, Αθήναι 1976.
    

37. Για ένα επιτυχημένο γάμο, Αθήναι 1976.
    

38. Προβλήματα μέσα στο γάμο, Αθήναι 1976.
    

39. Κυριακάτικοι Αντίλαλοι Α΄, Αθήναι 1976.
    

40. Σύγχρονη μάστιγα τα ναρκωτικά, Αθήναι 1976.
    

41. Η περί Χριστολογίας Διδασκαλία του Ιωάννου του Δαμασκηνού, Αθήναι 1976.

42. Μουσικά Ανάλεκτα, Αθήναι 1976.

43. Υμνολογικαί μελέται, Αθήναι 1976.

44. Μ’ ερωτούν οι γονείς και απαντώ, Αθήναι 1976.

45. Το Θείον Βάπτισμα κατά τους Ιερούς της Εκκλησίας Κανόνας, Αθήναι 1976.

46. Καυτοί διάλογοι, Αθήναι 1976.
    

47. Η αλήθεια για τους Ιεχωβάδες, Αθήναι 1976.

48. Τα μάγια, Αθήναι 1976.

49. Το σεξ στην οθόνη, Αθήναι 1976.
    

50. Το σεξ στο πεζοδρόμιο, Αθήναι 1976.
    

51. Κηλίδες στη σύγχρονη κοινωνία, Αθήναι 1976.

52. Επαγρύπνησις και ευθύνη, Αθήναι 1976.

53. Ο εκσυγχρονισμός της Εκκλησίας, Αθήναι 1976.
    

54. Γιατί απομακρύνονται οι νέοι από την Εκκλησία; Αθήναι 1976.
    

55. Η κρίση της Δημοκρατίας, Αθήναι 1977.
    

56. Η κρίση του Πολιτισμού μας, Αθήναι 1977.
    

57. Οι ασθένειες του Πολιτισμού μας, Αθήναι 1977.
    

58. Η ευθύνη μέσα μας διά την αθεΐα, Αθήναι 1977.
    

59. Κοινωνική ευημερία χωρίς ηθική ζωή; Αθήναι 1977.
    

60. Σχολιάζοντας την επικαιρότητα, Αθήναι 1977.
    

61. Η Εκκλησία μπροστά στα σύγχρονα προβλήματα, Αθήναι 1977.
    

62. Ο μοναχισμός εις την Νεωτέραν Ελλάδα, Αθήναι 1977.
    

63. Κυριακάτικοι Αντίλαλοι Β΄, Αθήναι 1978.
    

64. Η Εκκλησία ενώπιον των συγχρόνων ρευμάτων, Αθήναι 1978.
    

65. Χριστιανισμός και κοινωνικά προβλήματα, Αθήναι 1979.
    

66. Το Θείο Πάθος, Αθήναι 1979.
    

67. Μπροστά στη Φάτνη, Αθήναι 1979.
    

68. «Χριστός ναι – Εκκλησία όχι», Αθήναι 1979.
    

69. Χριστιανισμός – καπιταλισμός – μαρξισμός, Αθήναι 1979.
    

70. Τα σκάνδαλα των κληρικών, Αθήναι 1979.
    

71. Προβλήματα Ηθικής στο επάγγελμα, Αθήναι 1979.
    

72. Πρωτοχρονιάτικοι διαλογισμοί, Αθήναι 1980.
    

73. Αληθώς Ανέστη, Αθήναι 1980.
    

74. Ο ρόλος της Εκκλησίας το 1821, Αθήναι 1980.
    

75. Λαός και Εκκλησία, Αθήναι 1980.
    

76. «Γκρεμίστε την Εκκλησία», Αθήναι 1980.
    

77. Στόχος η αλήθεια (Τα σκάνδαλα των κληρικών), Αθήναι 1980.
    

78. Ο ρόλος της Ορθοδοξίας στη σύγχρονη πορεία του έθνους, Αθήναι 1980.
    

79. Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόμου «Περί Ισότητος Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων Ελλήνων και Ελληνίδων» (Σχέδιον Γαζή), Αθήναι 1980.
    

80. Για σάς ποιος είναι ο Χριστός; Αθήναι 1980.
    

81. Παράδοση του λαού και Εκκλησία, Αθήναι 1980.
    

82. Γρηγόριος Ε΄ — Ο εθνάρχης της οδύνης, Αθήναι 1980, 22003.
    

83. Η προσχώρησις εις το Διωρθωμένον Ιουλιανόν Ημερολόγιον (Νέον) είναι θέμα δογματικόν; Αθήναι 1981.
    

84. Ελληνορθόδοξη αυτοσυνειδησία, Αθήναι 1982.
    

85. Προβληματισμοί στο Χριστιανισμό, Αθήναι 1982.
    

86. < align=”justify”>Προσεγγίσεις στο Χριστιανισμό, Αθήναι 1982.
    

87. Η ώρα της Ορθοδοξίας, Αθήναι 1982.
    

88. Ανιχνεύσεις στο φαινόμενο της αθεΐας, Αθήναι 1982.
    

89. Από την αγωνία στον αγώνα, Αθήναι 1982.
    

90. Το Διωρθωμένον Ιουλιανόν (Νέον) Ημερολόγιον και το Γρηγοριανόν δεν είναι ταυτόσημα, Αθήναι 1982.
    

91. Εκκλησία και Πολιτικός Γάμος, Αθήναι 1982.
    

92. Η Εκκλησία στο λαό, Αθήναι 1982.
    

93. Ιστορική και Κανονική Θεώρησις του Παλαιοημερολογητικού Ζητήματος κατά τε την γένεσιν και την εξέλιξιν αυτού εν Ελλάδι, Αθήναι 1982.
    

94. Ο Αθηνών Σπυρίδων Βλάχος και το Παλαιοημερολογητικόν, Αθήναι 1983.
    

95. Λαός και Πίστη, Αθήναι 1983.
    

96. Νεοελληνική Παιδεία και Ελληνορθόδοξη Αγωγή, Αθήναι 1983.
    

97. Ντοστογιέφσκυ και Μακρυγιάννης χειραγωγοί μας στην υπέρβαση του αδιεξόδου, Αθήναι 1983.
    

98. Πόση αλήθεια πρέπει να λέγεται στον άρρωστο; Αθήναι 1983.
    

99. Εκκλησία και ανθρώπινα δικαιώματα, Αθήναι 1983.
    

100. Ο Βοστώνης Ιωακείμ Αλεξόπουλος (1923-1930) και η συμβολή του εις την ειρήνευσιν της Εκκλησίας εν Αμερική, Αθήναι 1984.

101. Πτυχές από το δράμα της Εκκλησίας μας, Αθήναι 1984.
     

102. Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο φλογερός διδάχος, Αθήναι 1984.
     

103. Εκκλησία και Έθνος, Αθήναι 1984.
     

104. Λαός και Εκκλησία, Αθήναι 1984.
     

105. Εκκλησία διωκομένη, Αθήναι 1984.
     

106. Διεκκλησιαστικά – Διορθόδοξα, Αθήναι 1984.
     

107. Οι κληρικοί μας, Αθήναι 1984.
     

108. Εκκλησία και κοινωνική προσφορά, Αθήναι 1984.
     

109. Εκκλησία και Πολιτεία, Αθήναι 1984.
     

110. Εκκλησία και οικονομικά, Αθήναι 1984.
     

111. Λιμός επερχόμενος, Αθήναι 1984.
     

112. Τα βασανιστήρια, μάστιγα της προσωπικότητος, Αθήναι 1984.
     

113. Προβληματισμοί από την εξέλιξη της Γενετικής Τεχνολογίας, Αθήναι 1984.
     

114. Η κρίση ταυτότητος του Νεωτέρου Ελληνισμού, Αθήναι 1985.
     

115. Η διχασμένη προσωπικότητα της ελληνικής μας παιδείας, Αθήναι 1985.
     

116. Μπροστά στο σεξ με ευθύνη, Αθήναι 1985.
     

117. Οι “φέρουσες” ή “υποκαθιστώσες” μητέρες από χριστιανική άποψη, Αθήναι 1985.
     

118. Ρατσισμός: λεηλασία της ανθρωπίνης ψυχής, Αθήναι 1986.
     

119. Ελληνική Ορθοδοξία και εθνική αυτοσυνειδησία, Αθήναι 1986.
     

120. Σχεδίασμα αυτοκριτικής, Αθήναι 1986.
     

121. Παραθρησκευτικοί ολοκληρωτισμοί και ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα, Αθήναι 1986.
     

122. Νεώτερες απόψεις περί ευθανασίας, Αθήναι 1986.
     

123. Ορθόδοξος Μυστικισμός, Βόλος 1987.
     

124. Η πρόκληση του 21ου αιώνα, Βόλος 1987.
     

125. Ο ρόλος του «Πρώτου» εις την Εκκλησίαν της Ελλάδος, Αθήναι 1987.
     

126. Προς μία αυτοδύναμη και ελεύθερη Εκκλησία στην Ελλάδα, Αθήναι 1987.
     

127. Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και ανθρώπινα δικαιώματα, Αθήναι 1987.
     

128. Οι μεταμοσχεύσεις από χριστιανική άποψη, Βόλος 1987.
     

129. Το σύνδρομο της μοναξιάς και η κατά τους Πατέρες υπέρβασή του, Αθήναι 1988.
     

130. Όρος επιβίωσης, Αθήναι 1988.
     

131. Αντιρρησίες συνειδήσεως – θεολογική, συνταγματική, πολιτική και κοινωνική θεώρηση, Αθήναι 1988.
     

132. Τεχνητή γονιμοποίηση και χριστιανική Ηθική, Αθήναι 1988.
     

133. Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Βυζαντινής Μουσικής, Αθήναι 1988.
     

134. Ερέθισμα αυτοσυνειδησίας – Ο ακέραιος και επίκαιρος Παπαδιαμαντικός λόγος, Αθήναι 1989.
     

135. Χρέος επώδυνον, Αθήναι 1989.
     

136. Προτάσεις για την αναβάθμιση της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως, Αθήναι 1989.
     

137. Βασικά σημεία Ηθικής Ιατρικής Δεοντολογίας, Αθήναι 1989.
     

138. Η Ελλάδα στο στόχαστρο των … Ελλήνων, Αθήναι 1990.
     

139. Τα “άθεα γράμματα” και η σύγχρονη πορεία του έθνους, Αθήναι 1990.
     

140. Τα δικαιώματα του παιδιού και οι παραβιάσεις των, Αθήναι 1990.
     

141. Έρευνες και πειράματα επί του εμβρύου, η ευρωπαϊκή πρακτική και μία Ορθόδοξη θέση, Αθήναι 1990.
     

142. Αμφισβητήσεις της συνταγματικότητος των νομοθετικών επεμβάσεων της Πολιτείας επί της Εκκλησίας, Θεσσαλονίκη 1990.
     

143. Τα Κανονικά Δίκαια Πνευματικού και Ηγουμένης εις τας Γυναικείας Μοναστικάς Αδελφότητας, Θεσσαλονίκη 1991.
     

144. Τα προβλήματα της Ηνωμένης Ευρώπης και η συμβολή των χριστιανών νέων εις την αντιμετώπισίν των, Αθήναι 1991.
     

145. Σάλπισμα εγερτήριον, Αθήναι 1991.
     

146. Παιδεία: εσχάτη ώρα, Αθήναι 1991.
     

147. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνειδήσεως στο Ισλάμ, Αθήναι 1991.
     

148. Διαθρησκευτική θεώρηση των μεταμοσχεύσεων, Αθήναι 1991.
     

149. Εκκλησία: η έσχατη ελπίδα της νέας γενιάς, Αθήναι 1991.

150. «Απέσβετο και λάλον ύδωρ». Για μια εθνική αφύπνιση, Αθήναι 1991.
     

151. Τα ανθρώπινα δικαιώματα των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων, Αθήναι 1992.
     

152. Εγκεφαλικός ή καρδιακός θάνατος; Αθήναι 1992.
     

153. Η συμβολή των ελλήνων Ιεραρχών της Μακεδονίας στην ευόδωση του «Μακεδονικού Αγώνα», Αθήναι 1993.
     

154. Συνέλληνες, πώς εφθάσαμεν εδώ; Αθήναι 1993.
     

155. Η Εκκλησία μπροστά στην πρόκληση του AIDS. 8 σημεία προσέγγισης, Αθήναι 1993.
     

156. Το δικαίωμα των προσφύγων στο Άσυλο και η ξενοφοβία. Η άποψη της Εκκλησίας, Αθήναι 1993.
     

157. Τάξις Εσπερινού, Όρθρου και Θ. Λειτουργίας ιερουργούντος Αρχιερέως, Βόλος 1993.
     

158. «Να σας ζήσει», Αθήναι 1993.
     

159. «Καλοστεριωμένοι», Αθήναι 1993.
     

160. Εκ του θανάτου εις την ζωήν, Αθήναι 1993.
     

161. Καταστροφικές λατρείες, Αθήναι 1994.
     

162. Ο απάνθρωπος Ανθρωπισμός του κόσμου και ο Θεάνθρωπος Χριστός της Ορθοδοξίας – Μία αντιπαράθεση σε αναφορά προς τον Ντοστογιέφσκυ, Αθήναι 1994.
     

163. Οι δέκα φαραωνικές πληγές της ελληνικής Παιδείας, Αθήναι 1994.
     

164. «Ανάρμοστος» προσηλυτισμός και θρησκευτική ελευθερία κατά την νομολογίαν του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιω-μάτων, Αθήναι 1994.
     

165. Το δικαίωμα σε έναν αξιοπρεπή θάνατο, Αθήναι 1994.
     

166. AIDS: «Αληθεύοντες εν αγάπη» — Για μια στάση ευθύνης, συλλογικής και ατομικής, Αθήναι 1994.
     

167. Η Ευρώπη των πνευματικών αξιών και ο ρόλος των ελλήνων Ορθοδόξων και της Παιδείας μας, Αθήναι 1995.
     

168. Αντιρρησίες συνειδήσεως. Η ευρωπαϊκή δικαιϊκή πρακτική, Αθήναι 1995.
     

169. Κλωνοποίηση και DNA: στην υπηρεσία της ζωής ή του ολέθρου; Αθήναι 1995.
     

170. Πώς περνούν οι Έλληνες την Κυριακή τους; Βόλος 1995.
     

171. Πώς πρέπει να στεκόμαστε μέσα στην Εκκλησία; Βόλος 1995.
     

172. Τα ναρκωτικά: η μάστιγα που “πουλάει”, Βόλος 1996.
     

173. Το Πρόσφορο – Το Αντίδωρο, Βόλος 1995.
     

174. Γιατί ανάβουμε καντήλι στο σπίτι, κερί στην Εκκλησία; Βόλος 1996.
     

175. Το κάπνισμα: ένας γλυκός τύραννος ή ένας ακριβοπληρωμένος φονιάς; Βόλος 1996.
     

176. Το Ορθόδοξο Ήθος: προοπτικές ποιοτικής αναβάθμισης της ζωής μας, Αθήναι 1996.
     

177. Το αλλοτριωμένο σωφρονιστικό μας σύστημα, Αθήναι 1996.
     

178. Το ιατρικό απόρρητο: η έκταση της εφαρμογής του και τα νέα ηλεκτρονικά δεδομένα που το αποτελούν, Αθήναι 1996.
     

179. Ο 4ος πυλώνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθήναι 1996.
     

180. Η σύγχρονη θεωρία του Huntington και η δική μας θέση, Αθήναι 1997.
     

181. Η προσέλευση στη Θεία Μετάληψη, Βόλος 1997.
     

182. Ευγονική, ηθικοί προβληματισμοί και προοπτικές, Βόλος 1997.
     

183. Η Συνθήκη Σένγκεν εν σχέσει με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την θρησκευτική ελευθερία, Βόλος 1997.
     

184. Τα θαύματα ως θεραπευτική πρακτική στο Βυζάντιο, Αθήναι 1997.
     

185. Ο τέταρτος πυλώνας. Ο Ελληνισμός και η Ευρώπη, Αθήναι 1997.
     

186. Μετα-νεωτερικότητα, ολιστική παγκοσμιότητα υπό το φως της Ελληνορθοδοξίας, Αθήναι 1998.
     

187. Η Ορθοδοξία, όρος επιβίωσης του ελληνισμού, Βόλος 1998.
     

188. Λόγος ευθύνης, Αθήναι 1999.
     

189. Από χώμα και ουρανό, Αθήναι 1999.
     

190. Ορθοδόξων Ήθος, Αθήναι 2000.
     

191. Μηνύματα Πίστεως, Αθήναι 2000.
     

192. Το πνεύμα μη σβέννυτε, Αθήναι 2003.
     

193. Ελληνισμός προσήλυτος: η μετάβαση του ελληνισμού από την αρχαιότητα στον χριστιανισμό, Αθήναι 2004.
     

194. Πέρα από το σύνορο, Αθήναι 2006.
     

195. Η αλήθεια για τα μάγια, Αθήναι 2006.
     

196. Η Β΄ Παρουσία, Αθήναι.
     

197. Η μετά θάνατον ζωή, Αθήναι.
     

     β. Άρθρα

     
     

198. «Διδάγματα Χριστουγέννων», Εφημέριος ΙΔ΄(1966) 996-999.
     

199. «Το 1965 ελεγχόμενο», Εφημέριος ΙΔ΄(1967) 6-9.
     

200. «Γνωριμία με τον Ορθόδοξο Μοναχισμό», Εφημέριος ΙΔ΄(1970) 484-488, 521-525, 607-608, 632-636, 660-662 ΙΘ΄(1971) 20-23, 49-53, 79-80, 112-114, 159-161, 265-268, 308-310, 343-345, 375-377, 470-471, 535-538, 694-700, 743-750• Κ΄(1972) 28-34, 111-116, 176-180, 234-238, 330-334, 395-398, 436-439, 660-664, 700-704, 745-748• ΚΑ΄(1973) 24-28, 85-88, 142-144, 190-191, 239-242, 289-293, 350-351, 387-391, 434-436, 481-485, 575-578.
     

201. «Μπροστά στα συμπτώματα της εποχής», Εφημέριος ΙΗ΄(1970) 304-307.
     

202. «Η συμβολή των μετά την Άλωσιν μονών και μοναχών εις την Εθνικήν Παλιγγενεσίαν», Θεολογία ΜΒ΄(1971) 207-228.
     

203. «Στιγμιότυπα. Από την περιοδείαν του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου στα ακριτικά χώματα», Εφημέριος ΙΘ΄(1971) 566-574.
     

204. «“Προσκύνημα οφειλής” εις Αγίαν Λαύραν – Μέγα Σπήλαιον», Εφημέριος
     

     Κ΄(1972) 639-649.

205. «Ο μοναχικός βίος εις την νεωτέραν Ελλάδα», Εφημέριος ΚΑ΄(1973) 677-681• ΚΒ΄(1974) 74-77, 156-160, 221-224, 270-274, 332-337, 398-402, 443-446, 473-476, 537-542, 603-605, 650-651, 682-684• ΚΓ΄(1975) 19-20, 43-44, 90-92, 123-125, 170-174, 202-203, 233-236, 266-267, 301-302, 330-331, 361-363, 397-398, 428-429• ΚΔ΄(1976) 20-22, 59-60, 123-125, 154-155, 203-204, 235-237, 299-300, 334-336, 365-367, 400-401, 429, 430• ΚΕ΄(1977) 13-14, 51-52, 83-84, 115-116, 146-148, 179-180, 210-211, 243-246, 282-284, 315-317, 349-351, 406-409, 467-470• ΚΣΤ΄(197 16-21, 67-69, 151-154, 175-176, 223-224, 268-269, 306-308, 472-473, 521-523, 555-557.
     

206. «Οδοιπορικόν της επισήμου επισκέψεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Σεραφείμ Α΄ και της συνοδείας αυτού εις Φανάριον» (16-22 Μαρτίου 1974)», Εκκλησία ΝΑα΄(1974) 165-177, 212-236.
     

207. «Η περί χριστολογίας διδασκαλία του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου Δαμασκηνού (εκ του Γ΄ Βιβλίου της εαυτού Εκδόσεως ορθοδόξου πίστεως)», Εκκλησία ΝΒα΄(1975) 150-152, 196, 217-218, 237-239, 334-336, 372-374• ΝΓα΄(1976) 33, 70-72.
     

208. «Το θείον βάπτισμα κατά τους ιερούς της Εκκλησίας κανόνας», Εκκλησία
     

     ΝΓα΄(1976) 132-133, 166-167, 188-190, 211-213, 235-237, 268-270, 319-320, 383-384, 420-422, 445-446.

209. «Γνώμαι περί του αυτομάτου διαζυγίου. Επαγρύπνησις και ευθύνη», Εφημέριος
     

     ΚΕ΄(1977) 545-550.

210. «Η Εκκλησία ενώπιον των συγχρόνων ρευμάτων», Εκκλησία ΝΕα΄(197 523-535.
     

211. «Πολιτικός γάμος και Εκκλησία», Εκκλησία ΝΣΤα΄(1979) 300-303.
     

212. «Ο ρόλος της Ορθοδοξίας στην σύγχρονη πορεία του έθνους», Εκκλησία
     

     ΝΖα΄(1980) 105-107.

213. «Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόμου “Περί τροποποιήσεως διατάξεων του Αστικού Κώδικος προς εφαρμογήν της κατά άρθρον 4 παρ. 2 του Συντάγματος ισότητος δικαιωμάτων και υποχρεώσεων Ελλήνων και Ελληνίδων», Εκκλησία
     

     ΝΖα΄(1980) 300-312.

214. «Χριστός ναι, Εκκλησία όχι», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 2.
     

215. «Κοντά στους νέους. Η ευθύνη των νέων μας», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 123.
     

216. «Ο Ορθόδοξος Μοναχισμός», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 210.
     

217. «Εκκλησία και πολιτικός γάμος», Εκκλησία ΝΘα΄(1982) 41-56.
     

218. «Νεοελληνική παιδεία και ελληνορθόδοξη αγωγή», Εκκλησία Ξα΄(1983) 64-68.
     

219. «Λιμός επερχόμενος», Εκκλησία ΞΑα΄(1984) 114-119.
     

220. «Η ισότητα των δύο φύλων εξ επόψεως Ορθοδόξου», Εκκλησία ΞΒα΄(1985) 666-668• ΞΓα΄(1987) 209-210.
     

221. «Η συμμετοχή της Εκκλησίας της Ελλάδος εις το Forum διά την ειρήνη», Εκκλησία
     

     ΞΔα΄(1987) 209-210.

222. «Ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα στην τεχνητή γονιμοποίηση. Θεολογική – εκκλησιαστική άποψη», Εκκλησία ΞΕα΄(1985) 345-347, 375-377.
     

223. «The role of “Protos” or Primate in the Church of Greece», Θεολογία ΝΘ΄(198 230-245.
     

224. «Ιωάννου Μ. Κονιδάρη, Ο Νόμος 1700/1987 και η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας, Αθήνα 1986» (βιβλιοκριτική), Θεολογία ΝΘ΄(1989).

***********

Pr. Dorin.

Evocarea persoanei şi a lucrării arhipăstoreşti a ÎPS Christodoulos, al Atenei şi al întregii Grecii, la trecerea sa la Domnul, de către Patriarhia Română

Iubiţi Fraţi în Hristos Domnul,

Cu profundă durere, am primit vestea trecerii la cele veşnice a preaiubitului nostru Frate în Hristos şi coliturghisitor Christodoulos, Arhiepiscop al Atenei şi al întregii Elade, personalitate marcantă a Ortodoxiei universale, a întregii creştinătăţi şi bun prieten al Bisericii Ortodoxe Române şi al poporului român.

Făcându-ne părtaşi întristării prilejuite de acest eveniment, în numele Sfântului Sinod al Bisericii Ortodoxe Române şi în numele clerului şi credincioşilor din România, adresăm sincere condoleanţe ierarhilor, clerului şi credincioşilor Bisericii Ortodoxe Surori a Greciei, rugând pe Domnul nostru Iisus Hristos, Arhiereul Cel Veşnic, să aşeze sufletul său în ceata drepţilor şi să dăruiască mângâiere şi întărire în credinţă întregului popor binecredincios din Grecia.

Veşnică să-i fie pomenirea!

S.S.† DANIEL
Patriarhul Bisericii Ortodoxe Române

Prea Fericitul Părinte Patriarh Daniel, însoţit de o delegaţie a Bisericii Ortodoxe Române va participa la funerariile Prea Fericitului Părinte Christodoulos, Arhiepiscopul Atenei şi a întregii Elade, care vor avea loc joi, 31 ianuarie, la Atena. Delegaţia este formată din Î.P.S. Teofan, Mitropolitul Olteniei, P.S. Casian, Episcopul Dunării de Jos şi P.S. Ciprian Câmpineanul, Episcop Vicar Patriarhal.

* *
*

SCHIŢĂ BIOGRAFICĂ
a Prea Fericitului CHRISTODOULOS
Arhiepiscopul Atenei şi al Întregii Grecii

Prea Fericirea Sa, Christodoulos, noul Arhiepiscop al Atenei şi al Întregii Grecii provine dintr-o familie de refugiaţi din Adrianopole, din estul Traciei. Familia părinţilor săi, după schimbul forţat de populaţie între Grecia şi Tracia, din 1924, s-a stabilit la Xanthe, unde în 1939, s-a născut Prea Fericirea Sa Christodoulos. Tatăl său, Constantinos Paraskevaides, a fost negustor şi unul dintre cetăţenii de vază ai oraşului. A participat la toate mişcările naţionale. A îndeplinit funcţia de primar în perioada 1946-1950, când Grecia a fost sfâşiată de lupte civile.

În 1941, după ce Germania a declarat război Greciei, şi-a adus familia la Atena, unde a considerat că va fi mai în siguranţă. În Atena, Prea Fericirea Sa, Arhiepiscopul Christodoulos a locuit până la vârsta de 35 de ani. După studiile primare şi gimnaziale, a urmat, timp de şase ani, Liceul Leonteion, după care a studiat dreptul la Universitatea din Atena (1962-1967), absolvită cu calificativul magna cum laudae. În acelaşi timp, a studiat muzica bizantină la Conservatorul (Odeion) din Atena, unde a fost deosebit de apreciat pentru calităţile sale vocale. Începând cu anul 1961, şi-a adus contribuţia la dezvoltarea teologiei ortodoxe prin articole şi studii de specialitate publicate în reviste religioase, precum şi în presa cotidiană. În total, acestea însumează aproximativ 200 de studii în domeniul teologiei, dreptului civil, bioeticii, sociologiei ş.a.m.d.

Încă din copilărie, Arhiepiscopul Christodoulos a manifestat o puternică vocaţie pentru preoţie, aceasta fiindu-i cultivată şi de persoane de mare ţinută spirituală, cum ar fi fostul Mitropolit de Pireus, Kallinikos. Astfel, a fost tuns în monahism la Sfânta Mănăstire Varlaam din Meteora, iar, în 1961 - deşi studiase numai dreptul civil - a primit hirotonia întru diacon. Şi-a dedicat activitatea predicării şi instruirii catehetice. În 1965, a fost hirotonit preot şi, datorită calităţilor sale de orator, a fost numit predicator la biserica Adormirea Maicii Domnului în Paleon Phaleron, unde s-a distins ca bun liturghisitor şi îndrumător al tineretului.

În 1968, a fost numit Secretar al Sfântului Sinod, unde şi-a dovedit aptitudinile organizatorice şi administrative. A deţinut această funcţie până în 1974, când, la vârsta de 35 ani, a fost ales Mitropolit de Dimitriada şi Almiros, la propunerea Arhiepiscopului de atunci al Atenei, Seraphim.

Ca Mitropolit de Dimitriada, Prea Fericitul Christodoulos a dovedit, în pofida vârstei sale relativ tinere, o maturitate impresionantă. Încă de la început, s-a dedicat organizării interne a Mitropoliei, a încurajat tinerii clerici să-şi continue studiile şi a încurajat pe tinerii cu vocaţie şi pregătire corespunzătoare să îmbrăţişeze misiunea preoţească. În timpul celor 24 de ani ca mitropolit, a hirotonit peste 150 de clerici şi a promovat tinerii în diferite responsabilităţi în cadrul administraţiei mitropolitane. O trăsătură caracteristică a sa o constituie reînnoirea structurilor interne ale Bisericii din dorinţa de a le aduce în contemporaneitate. Având o preocupare pentru formarea temeinică şi completă a clericilor, şi-a îndemnat colaboratorii să-şi desăvârşească studiile teologice. Astfel, dacă în 1974 existau numai 12 clerici în eparhia Dimetriada cu nivel universitar, în 1998 numărul acestora crescuse la 80.

A înzestrat Mitropolia cu aşezăminte sociale, cum ar fi Centrul de asistenţă familială, Şcoli pentru părinţi, Centre de consiliere pentru problemele adolescenţilor, Postul de Radio „Mărturisirea Ortodoxă” cu un program permanent reînnoit şi cu 150 de voluntari, ziarul „Informaţia“. S-a distins prin elocinţă şi prin vasta sa cultură, atunci când a tratat nu doar teme teologice, ci şi sociale, etice, juridice etc. A fost invitat să vorbească în multe oraşe din întreaga Grecie, în faţa unui mare auditoriu, bucurându-se de o mare apreciere din partea ascultătorilor. În acelaşi timp, s-a distins prin participarea la discuţii televizate, în care a prezentat şi a susţinut poziţia şi drepturile Bisericii. Articolele sale au contribuit, de asemenea, la realizarea acestui scop.

A fost atât competitiv, cât şi dinamic în lupta sa, utilizând întotdeauna argumente logice pentru a-şi convinge oponenţii. Toţi îşi amintesc, până în ziua de azi, apariţia sa la televiziunea naţională, ca adversar al Ministrului de atunci, Antonios Tritsis, în problema proprietăţii bisericeşti. După câţiva ani, cei doi s-au împăcat, recunoscându-se reciproc ca adversari onorabili. Contribuţia sa pentru recunoaşterea căsătoriei religioase cu validitate egală cu cea a căsătoriei civile, precum şi lupta sa împotriva aşa-numitului „divorţ automat” au fost deosebit de semnificative. Întotdeauna deschis spre dialog, a organizat cu regularitate întruniri anuale cu grupuri de experţi şi oameni de ştiinţă la Volos, din domeniul juridic, al medicinii şi al educaţiei. A luptat sistematic, prin zelul său neobosit, pentru permanenta cultivare spirituală şi formare duhovnicească a poporului, predicând zilnic şi oficiind cu sârguinţă Sfânta Liturghie în toate parohiile Mitropoliei sale. Foarte cunoscute sunt dialogurile sale cu studenţii Liceului, corespondenţa şi interesante, distribuite gratuit tuturor.

Om de slujire şi de liturghie, prin excelenţă, credincios Tradiţiei, a stabilit ordinea în oficierea serviciilor divine, a dat tinerilor prilejul de a sluji, a angajat dialoguri cu adversarii, a făcut din Sânta Liturghie punctul central al vieţii sale şi a organizat un serviciu în cadrul episcopiei care să combată activitatea grupurilor de eretici. A ştiut să combine tradiţia cu progresul, dogma cu dialogul, sfinţenia cu simplitatea.

Prin activitatea sa remarcabilă privind combaterea şomajului, a consumului de droguri, precum şi prevenirea îmbolnăvirii cu virusul HIV-SIDA, şi-a apropiat oameni care până atunci nu avuseseră nici o relaţie cu Biserica, în special tineri. Datorită eforturilor sale, Mitropolia de Dimitriada a desfăşurat o muncă de pionierat în aceste domenii de activitate şi a determinat şi alte eparhii să desfăşoare astfel de activităţi. Poziţia sa în privinţa problemelor de medicină bioetică sunt originale, arătând o nouă dimensiune a activităţii pastoral-misionare a Bisericii.

A înfiinţat în regiunea Volos Uniunea oamenilor de ştiinţă creştini, Uniunea Social creştină, azile pentru bătrâni, Departamentul de solidaritate creştină pentru săraci. A ajutat mulţi tineri aflaţi la studii, acordându-le burse din partea Mitropoliei; a trimis mulţi bolnavi în străinătate pentru a fi trataţi sau operaţi; oamenii i-au împărtăşit problemele lor, iar el i-a tratat cu afecţiune profundă, părintească.

A întreţinut strânse relaţii frăţeşti cu toate Bisericile Ortodoxe, fie ca membru al delegaţiilor bisericeşti, fie în calitate de Întâistătător.

Interesul său pentru problemele europene a prezentat o mare semnificaţie. A înfiinţat Reprezentanţa Bisericii Greciei la Uniunea Europeană, la Bruxelles.
Prea Fericitul Arhiepiscop Christodoulos a promovat dialogul dragostei între Biserica Greciei şi Biserica Romei. Vizita Papei Ioan Paul al II-lea la Atena (4-7 mai 2001), precum şi vizita Arhiepiscopului Christodoulos la Vatican, în 12-14 decembrie 2006 au contribuit la consolidarea acestui dialog cu Vaticanul.

Vizite ale Arhiepiscopului Christodulos al Atenei şi al întregii Elade în România

• 20-23 mai 2000

• conslujire cu prilejul hramului Catedralei Patriarhale

• resfinţirea vechii catedrale mitropolitane din Iaşi

• decernarea titlului de doctor honoris causa al Universităţii Alexandru Ioan Cuza din Iaşi, la propunerea Facultăţii de Teologie Ortodoxă Dumitru Stăniloae din Iaşi

• conferirea titlului de senator al Universităţii de Medicină şi Farmacie Grigore T. Popa din Iaşi, la propunerea Facultăţii de Medicină din Iaşi

• 4-12 iunie 2003

• decorat cu ordinul Steaua României în grad de Mare Cruce;

• decernarea titlului de doctor honoris causa al Universităţii din Craiova (7 iunie);

• decernarea titlului de doctor honoris causa al Universităţii de Medicină şi Farmacie Grigore T. Popa din Iaşi (12 iunie);

• vizite la instituţii de învăţământ teologic, mânăstiri şi aşezăminte sociale din Mitropolia Munteniei şi Dobrogei, Mitropolia Olteniei şi Mitropolia Moldovei şi Bucovinei.

• 13-16 octombrie 2003

• vizită în Mitropolia Moldovei şi Bucovinei, la sărbătoarea Sf. Cuv. Parascheva; au fost aduse moaştele Sf. Mare Mc. Dimitrie Izvorâtorul de mir de la Thesalonic.

• vizita a fost prilejuită şi de aniversarea a 100 de ani de la naşterea, respectiv, 10 ani de la trecerea la cele veşnice a Pr. Prof. Univ. Dr. Dumitru Stăniloae.

Cf. sursa.

Pr. Dorin.

Horia Roman Patapievici vorbind despre sine şi familia sa

H.-R. PATAPIEVICI

- Poveşti despre oameni -

TVR Cultural - 16 aprilie 2007

Numele meu este Horia-Roman Patapievici. Horia este prenumele pe care mi l-a dat mama şi toţi oamenii, de când mă ştiu, mi-au spus Horia. Mama îmi spunea Horia. Roman este prenumele pe care mi l-a dat tata şi nimeni cu excepţia lui nu mi-a spus vreodată Roman.

Când mă alinta, tata îmi spunea Romi. Şi era un nume pe care îmi plăcea să îl aud din gura lui, pentru că numele de Roman nu mi-a plăcut. Numele în care m-am recunoscut a fost Horia. Prietenii întotdeauna aşa mi-au spus şi toţi colegii de joacă. L-am întrebat pe tata de ce mi-a dat numele ăsta, de Roman, şi nu mi-a răspuns decât cu câteva luni înainte să moară, într-una din lunile pe care le-a petrecut în lunga agonie dinaintea morţii, la spital.

Şi mi-a spus următorul lucru: în iunie, regatul României a primit ultimatum să cedeze Bucovina şi Basarabia. După două consilii de coroană, România a acceptat fără luptă să cedeze aceste teritorii. Tata era dintr-un sat de lângă Cernăuţi şi toată regiunea în care erau el şi familia lui - cei care se chemau fie Patapievici, fie Smercianski (pe bunica mea o chema Rozalia Smercianski) - au rămas în Uniunea Sovietică. Un timp, au încercat să se acomodeze.

Tata e născut în ‘21, avea exact vârsta de înrolare ş.a.m.d. Roman Smercianski, vărul lui primar, era în aceeaşi situaţie. Şi s-a făcut un consiliu de familie în urma căruia s-a hotărât ca băieţii, băieţii tineri, să se refugieze. Nu în România, pentru că ei erau convinşi atunci că Uniunea Sovietică va invada România, ci în Polonia. În Polonia ocupată de nemţi. Pentru că Polonia fusese cu un an înainte împărţită între ruşi şi nemţi.

Şi, odată hotărâtă refugierea lor, fuga lor peste graniţă, cei doi - Roman Smercianski şi cu tata, Dionisie Patapievici - s-au sfătuit cum să facă. Tata a propus să meargă ziua şi să se adăpostească noaptea. Ziua puteau pretexta, întrucât cunoşteau foarte bine locurile - că vin din oricare sat de pe acolo. Roman Smercianski, vărul lui primar, a spus: Nu. Dionis, trebuie să mergem noaptea şi să ne ascundem ziua. Pentru că ziua vor fi controalele care ne vor cere actele şi ne vor întreba unde mergem.

Nu s-au putut înţelege şi s-au hotărât să se despartă, fiecare să meargă pe contul lui până în satul din Polonia unde îşi dădeau întâlnire dincolo de ocupaţia sovietică. Tata l-a aşteptat două săptămâni pe Roman Smercianski şi prin oamenii locului s-a aflat că a fost împuşcat în aceeaşi noapte de o patrulă sovietică.

Şi tata atunci a jurat, fiind atât de impresionat de felul în care destinul poate hotărî dacă cineva trăieşte sau dacă moare, că dacă va avea un băiat, să-i dea numele mortului: al lui Roman Smercianski. Şi mi-a spus tata: porţi un nume foarte frumos. În părţile noastre, Roman era un nume preţuit. Iar Roman Smercianski, să ştii, era un tip grozav. Ai grijă de numele ăsta!

Transcript computerizat de Ana-Maria Botnaru

Asupra unui aspect a ceea ce Pr. Scrima ne-a lăsat ca moştenire

Adevarul literar si artistic, nr. 812 / 1 aprilie 2006.

Horia-Roman Patapievici

DESPRE STILUL DISCURSULUI SAU SI DESPRE METODA SA DE

CUNOASTERE

Am pornit de la faptul ca stilul discursului Parintelui Scrima era deconcertant, si cine nu se lasa “fermecat” din prima clipa de el îi putea lesne obiecta practica digresiunilor haotice, dezvoltarile nestavilite, arborescenta imprevizibila a asociatiilor, sugestiile obscure ori debordante, eruditia incontrolabila, filologia de fantezie si asa mai departe.

Dar toate aceste obiectii erau numai de prima instanta si nu atingeau decât retorica discursului practicat de Parintele Scrima, lasând intacta soliditatea hermeneuticii sale. Argumentul soliditatii discursului practicat de Parintele Scrima tine de întelegerea stilului ca metoda - as zice -, metoda existentiala de a ajunge la urmele lasate de fiinta în ceea ce el însusi a numit “cuvintele fundamentale” care ne-au fost daruite.

Când construia un discurs, Parintele Scrima nu aplica retete de interpretare - sociologice, filozofice, ideologice, fenomenologice, teologice ori mai stiu eu de care: el opera un “deschis”, o bresa de lumina în opacitatea lumii, construind, pornind de la “drumul” ascuns în text, o alta lume, în care sa ne putem învecina cu divinul prin locuirea “cuvintelor fundamentale” si prin etapele atinse în propria noastra devenire existentiala. Pentru el, discursul trebuia sa-si contina metoda, altfel spus calea de a patrunde în spatiul care sa-l faca deschis originii sale originante.

Vorbind, Parintele Scrima nu te fixa într-un sens: te petrecea prin toate sensurile, pentru a te pune pe cale împreuna cu calea însasi, pe care te invita s-o iei la spinare. Din acest motiv, aparent, discursul Parintelui Scrima nu te ducea la o concluzie: cu el, a termina o discutie însemna a forta atingerea unei stari interioare, pentru care spatiul prblemei discutate trebuia sa fi devenit deja o existenta reala.

Avea nevoie, pentru aceasta, de a putea vorbi simultan în mai multe registre - istoric, sociologic, teologic, filozofic, estetic etc. De aici senzatia de asociativitate arborescenta, de logica imprevizibila, de eruditie deconcertanta, de scurtcircuitare a planurilor si de amestecare a lor.

Pentru ca amestecarea planurilor sa nu fie decât aparenta, trebuia ca tu însuti sa fi intrat în spatiul unde tot acest discurs nu era decât un drum - va amintiti? methodos: înaintare pe cale si împreuna cu ea -, un drum pe care Parintele Scrima pasea dezinvolt, înaintând spre un orizont bine definit din acel spatiu, foarte precis vizibil în acela, dar invizibil cui ramânea dincoace de el.

A termina o discutie nu însemna, ca în logica, sa tragi o concluzie. Când se încheia, daca era izbutit, discursul Parintelui Scrima nu te lasa undeva, ci te lasa chiar pe drum - tinea de pedagogia lui esentiala sa nu te duca niciodata pâna la capat, ci sa te lase în lucrare, sa te lase locuitor al spatiului în care si-a desfasurat discursul, în spatiul care face ca problema discutata sa aiba o existenta reala.

Pâna la urma, stilul deconcertant al discursului Parintelui Scrima te soma la vigilenta si, când se încheia, te trezeai ca ai dobândit nu o solutie limitata la un singur caz, ci o metoda, valabila în oricare din etapele devenirii tale spirituale, pe mai departe.

Fragment din interventia la lucrarile colocviului dedicat lui André Scrima, NEC, ianuarie 2004 (vezi O gândire fara tarmuri, Humanitas, 2005).

Material tehnoredactat de Asist. Ana-Maria Botnaru.

O fotografie reîntoarsă…la viaţă

Doamna preoteasă mi-a făcut o surpriză majoră…aceea de a recondiţiona o fotografie de-a mea, alb-negru, nu ştiu la ce vârstă…împreună cu bunicul meu Marin, fapt pentru care îi mulţumesc acum. Dungile din imagine arată, că…într-o altă viaţă a fotografiei…ea arăta altfel. Acum s-a întors la…viaţă.

Era vară, prin anii 80, şi eram supărat că mâncasem o îngheţată şi… mai doream încă una. E una din fotografiile mele bosumflate, făcute fără ştire, în grabă…şi de aceea mi se pare admirabilă. E o fotografie care prinde nuanţe, acele nuanţe care mie îmi sunt tare dragi şi…pe care mi le-aş fi dorit cât mai multe.

De fiecare dată când fac Proscomidia, când fac parastase sau spun doar rugăciunile de dezlegare, cele trei, pentru el, pentru bunicul meu…simt că îi e bine. Viaţa lui…a trecut prin multe denivelări…şi s-a sfârşit cu o convertire uluitoare pe patul bolii. Din cauza unui accident vascular cranian…a avut vreo 17 ani de travaliu spre lumea de dincolo. Paralizia sa accentuată a sfârşit în cele din urmă cu complicaţii care mai de care mai ciudate…nemaiputând să se ridice din pat vreo 2 ani.

Bunica mea l-a îngrijit, l-a spălat, îl ajuta să defece [groaznic!], să mănânce…să se îmbrace, pe el, pe omul care în tinereţea lui avea 12o de kg şi era un om de o vigoare extraordinară. Însă, dincolo de toate…era un comunist ateu cu inimă bună, acesta e paradoxul!, căruia, cu o nebunie tinerească…i-am destructurat credinţa în autonomia lui pas cu pas. Făceam tot posibilul să îl enervez atunci când el se fălea cu starea sa de necredinţă şi să îl umplu de uimire cu lucrurile pe care eu i le spuneam despre viaţa mea ca ortodox.

Convertind-o pe bunica mea de la inerţia ortodoxă la dinamismul ortodox…el era inamicul numărul 1 al familiei noastre, faţă de care ne manifestam ba cu obstinaţie, ba cu delicateţe, ba cu laude, ba cu ameninţări religioase, jucând dur…pentru că inima lui de ateu…era ortodoxă. Simţeam asta, o trăiam din plin…şi nu doream să-l văd murind ca un câine, fără să îl împărtăşim.

De aceea atacurile noastre îl disperau din ce în ce mai mult…pentru că erau atacuri ale cuviinţei. Ne făceam rugăciunile în aceeaşi cameră şi le spuneau cu glas mare, acatistele le cântam cu duioşie şi tandreţe accentuată…pentru ca să simtă că eu şi soţia lui, nu suntem nişte fanatici orbi dacă suntem oameni credincioşi, ci că în inima noastră noi suntem făpturi noi, pline de harul şi mântuirea lui Dumnezeu…şi pentru ca să se îndrăgostească de viaţa noastră, de viaţa cu Dumnezeu.

Pentru ca să fie colac peste pupăză, citeam din Vieţile Sfinţilor bunicii mele, îi tâlcuiam din Scripturi, spuneam tot felul de lucruri magnifice pentru ei doi…şi el asculta din pat. Se făcea că doarme…Dar noi ştiam că ne ascultă. Tocmai de aceea le spuneam toate pe alâm, pe înţelesul lor.

Viaţa lui se schimba pe fiecare zi. Noi ştiam asta. Dacă la început ne drăcuia că mergem la slujbă şi că facem rugăciuni dese [asta vreo 7 ani de zile!], mai apoi a început să o lase mai moale. Mă certam cu el la cuţite. Îi explicam de ce comunismul lui nu e bun, cum nu e nici democraţia mea în toate punctele…şi despre diferenţa dintre a fi torţionar…şi a fi Martir. El mă asculta, ştia că am dreptate şi l-a sfârşit îmi spunea: Sunt poveşti ceea ce spui tu! Sunteţi îndoctrinaţi!

Bineînţeles că el mă finanţa ca să îmi fac studiile teologice şi el mă crescuse, el se lăuda cu mine, el mi-a înrămat primele tablouri, el mă iubea enorm…Era în stare să omoare pe cineva…pentru ca eu să fiu ceea ce doream să fiu şi cu care exasperam pe toţi. Însă, deşi ştia că drumul meu e spre preoţie…nu dorea în ruptul capului să accepte faptul că eu sunt altul, că eu sunt ortodox, că eu simt ce simt şi că, cel care mă ştia el că eram înainte…murise, nu mai exista. Pentru el, eu eram un fel de necredincios ca şi el, care spuneam că mă convertisem, care doream să fiu preot…dar aş fi trăit preoţia ca pe o meserie oarecare, ca pe o meserie relaxantă, pentru care nu trebuie să te epuizezi, cum făceam eu zi şi noapte…

Adică, frate, eram un idealist care nu aveam viziune concretă! Şi, pe la 18 ani, îmi venea să îl strâng de gât…când îmi spunea asta, pentru că simţeam că mă devaloriza profund, mă lua peste picior, mă credea un mucos. Cu timpul am înţeles că nu poţi să convingi pe cineva şi că nu are rost să îl forţezi să facă ceva…ceea ce vrei tu, şi că, e bine să vezi alteritatea ca alteritate, pe el ca el…dar, să i te prezinţi în profunzimea ta care să îl fascineze, să îl uluiască.

Şi am schimbat jocul! Nu i-am mai cerut să fie ca mine, dar i-am spus cu vârf şi îndesat cine sunt eu, cel care credeam. Am început să mă construiesc în inima lui, pas cu pas, ca o persoană coerentă, stabilă, cu principii, cu o orânduire interioară proprie, cu bucurii şi necazuri, cu ispite şi fericiri…Şi am înţeles că şi el mă educa pe mine, în timp ce eu vream să îl convertesc pe el. Dacă el s-ar fi lăsat uşor la convertit…eu nu aş mai fi înţeles milioanele de lucruri pe care le-am învăţat din rezistenţa lui faţă de cuvintele mele.

Şi aceşti 17 ani de luptă cu el, prin harul lui Dumnezeu, de luptă zilnică, mi-au dat să văd cum se erodează încrederea unui om într-o halucinaţie, într-o ideologie, într-o sumă de credinţe eretice, dacă se întâlneşte cu râvna unui om, care, prin harul lui Dumnezeu, îi dă lecţii zilnice de delicateţe. Cum se erodează încrederea în sine…dacă se întâlneşte cu o răbdare nebună a iubirii pentru altul, care nu vrea să îl lase din mână în niciun chip.

Spre sfârşitul vieţii sale am avut un vis dumnezeiesc, pregătitor…în care l-am visat pe bunicul meu căzut în fântâna noastră de la ţară, apa era până sus, la buduroaie şi el a întins mâna spre mine, care eram afară din fântână, ca să îl scap, să îl salvez. Mai era o jumătate de metru. N-am putut să îl prind şi…m-am trezit înspăimântat. I-am spus visul. Nu ştiu ce mi-a spus.

Însă am devenit şi mai vehement…dar nu la vedere. Eram mai delicat cu el, îi arătam şi mai mult dragostea mea…şi asta l-a înmuiat cu totul. Acum dorea să mergem la Biserică, nu ne mai drăcuia rugăciunile, dar…nu dorea să se spovedească. Vreo trei ani a trebuit să îl convingem să facă asta. Când a spus da, m-am abţinut să nu chiui de bucurie. L-am chemat pe unul dintre preoţi acasă şi l-a spovedit…după ce îl catehizasem în exces atâţia ani. Eu nu eram preot pe atunci.

Şi aici e minunea care m-a cutremurat şi mă cutremură tot timpul când mă gândesc la el şi la acea clipă! Spovedania s-a produs dimineaţa, într-o zi răcoroasă [atât mai ştiu]…şi noi am ieşit afară. Îi spusesem ce trebuia să spună, că nu trebuie să îi fie ruşine, că ăsta şi ăsta e păcat. Îi analizasem păcatele lui anterior, îi spusesem ce era păcat şi ce trebuia să spună în definitiv.

Şi spovedania lui, prima şi ultima…a durat vreo 3 minute. Nu ştiu ce l-a întrebat, ce a spus şi nici nu m-a interesat. Pentru că ce mi-a dat Dumnezeu să văd, după ce am intrat în cameră, după ce el s-a spovedit…era tot ce trebuia să ştiu. Căci atunci când am intrat în cameră…am văzut faţa lui plină de lumină dumnezeiască şi pe el iradiind de bucurie sfântă. În acea clipă, pentru a nu ştiu câta oară, mă întâlneam cu minunile lui Dumnezeu, cu modul cum Dumnezeu naşte Sfinţi din comunişti atei, din aceia pe care îţi venea să îi strângi de gât de enervare şi din cauza satanismului ce emana din ei…şi m-am umplut de o cutremurare plină de lacrimi de bucurie.

Eram într-o stare de perplexare. De bucurie şi cutremurare, de teamă şi evlavie, de dragoste şi de încântare. Pentru că omul pe care eu mă muncisem să îl convertesc…mă făcuse marţ prin urechile lui, care crezuseră tot ce le spusesem eu…dar le era ruşine să îmi dea dreptate, să îmi spună că aşa e: viaţa lui a fost goală fără Dumnezeu. Atunci am înţeles că nu e în van să vorbeşti la pereţi, că nu e pierdere de timp să uzi cozi de topor, pentru că, Dumnezeu face din toţi urâţii şi gheboşii, din toţi aroganţii şi fanaticii, dacă vor…făpturi iradiate de slava Sa.

Eu mă spovedisem de sute de ori…şi el doar odată. Eu avem liste de păcate, scrise, gândite, conştientizate…şi el a spus trei lucruri, habar am ce…şi s-a mântuit înaintea mea.

După împărtăşire a adormit instant…şi era ca un prunc frumos. Semăna cu o fotografie a mea de când eram mic, cu faţa dolofană şi împăcată. Sufletul său era împăcat. Peste câteva zile a adormit întru Domnul…şi la înmormântarea lui s-a produs o altă minune copleşitoare: timp de trei zile, de când am venit eu acasă, de la Bucureşti, pentru înmormântare, faţa lui a surâs, era veselă şi a fost aşa până l-am pus în pământ iar timp de trei zile, când am făcut privegheri la capul lui cu citiri din Psaltire şi când m-am plimbat după tot ce trebuie…m-am simţit ca în zile pascale şi nu de înmormântare.

Doamna preoteasă mi-a făcut surpriza să îi redea fotografiei viaţa ei, aproape de autenticul ei. Dumnezeu a lucrat tainic şi i-a redat viaţa fără de moarte bunicului meu. El ştie mereu să ne umple de surprize fără seamăn, de care nu suntem vrednici. El ne spune să nu disperăm nicicând şi să nu slăbim cu duhul nostru…pentru că frumuseţea lui Dumnezeu vine atunci când nu mai credeam că o să vedem lumina, alinarea, bucuria dumnezeiască.

Pr. Dorin Picioruş.

Negruţ…în acoarelă: motiv de amintiri

Acuarela are vreo 7-8 ani şi aş fi pierdut-o cu totul dacă nu mi-o păstra bunica mea, care păstrează tot ce are legătură cu mine şi tot ce am atins vreodată. Ea are tot! Şnururile mele de pionier român [aveam galben şi albastru în piept, pentru cei care ştiu ce însemnau], primul costum popular în care am jucat nu ştiu ce dans într-a patra, cozile mele blonde, adică părul din cap împletit, cu fundă roşie, de la tăierea moţului la un an, adică prima tunsoare a unui copil ortodox, primele litere din clasa întâia, cum învăţam eu limba rusă, colecţiile mele de fotografii, însemne, monede şi decoraţii, ierbarele cu pagini galbene, înnegrite de clorofilă, sutele de pagini albăstrite cu stiloul, în care sunt poeme, nuvele, monologuri dramatice, schiţe sau crochiuri, rugăciuni, capitole întregi din Scriptură şi Sfinţi, slujbele Bisericii scrise de la cap la coadă ca sa le învăţ, cele câteva pietre sculptate de mine, paradoxal, toate reprezentând capete de mort, cele câteva tablouri care mai sunt la ea, pe perete şi multe altele…toate sunt inventariate cu grijă de bunica mea Floarea…

Iubirea ei pentru mine e întotdeauna ucigătoare, devastatoare, mă face să mă simt mic de tot. Pentru că, dacă am lăsat o carte de rugăciune sau un Molitfelnic, în camera mea de la ţară, pe masă, să zicem, când vin eu, când mă duc să o vizitez, el este