Nedreptatea continuă în cazul părintelui Daniel Corogeanu!

A fost din nou condamnat la 7 ani de închisoare…pentru nimic.

Pr. Dorin.

Traducerea Scripturii a ÎPS Bartolomeu Anania e o traducere monumentală şi suntem de acord cu declaraţia sa faţă de încercările prozelitiste “fară faţă” din România

Titlul reprezintă răspunsul nostru pentru articolul de aici al pastorului Cruceru.

Pr. Dorin.

Picturi rupestre de secol…21

Merită o teză de doctorat pe acest subiect: imaginea ca…necunoscut vizibil. Adică vezi şi nu înţelegi nimic. Cum să faci să vezi ceea ce nu înţelegi?!

Psa. Gianina.

Aer de mahala

Psa. Gianina.

Merţane şi gropane

Poate că şi merţanele trag la…gropi.

Psa. Gianina

Pus-ai, Doamne, crucea Ta în mijlocul lumii, ca să mântuieşti pe tot omul care vine în lume!

Psa. Gianina.

Teologul tezaurului liturgic: Prof. Dr. Badea Cireşanu [18]

Prof. Dr. Badea Cireşanu, Tezaurul liturgic al Sfintei Biserici creştine ortodoxe de Răsărit, Studiul Liturgic Special, Tomul III, Bucureşti, 1912, p. 430.

Coranul are 6000 de versuri, cf. n. 1, p. 12./ În Oltenia, bărbaţii care rămâneau văduvi mergeau timp de un an de zile cu capul descoperit în semn de doliu pentru moartea soţiei lor, cf. n. 4, p. 32./ În n. 4, p. 37 autorul îşi arată decepţia/dezamăgirea pentru doi târgoveţi care nu l-au lăsat să asculte în linişte Sfânta Liturghie de Paşti ci au trăncănit tot timpul lângă el./

În n. 7, p. 40-41, autorul arată câteva obiceiuri ale ortodocşilor pe care le caracterizează drept semne ale pietăţii şi ale nevinovăţiei, dar care sunt mai degrabă semne ale neştiinţei. / În n. 14, p. 45 foloseşte forma lingvistică încongiurată pentru a desemna adjectivul verbal: înconjurată. /

Pe locul unde Domnul S-a înălţat la cer astăzi este o moschee musulmană, n. 14, p. 45./Autorul remarcă faptul că credincioşii ortodocşi ruşi îşi aştern adesea faţa la pământ când se roagă, p. 47./

Oraşul Smirna e în Asia, p. 52/ Cf. n. 2, p. 134, autorul dă detalii despre un somnambul de la spitalul Sfântul Pantelimon din Bucureşti. Acesta l-a văzut pe acest om, în vârstă de 21 de ani, în data de 22 iulie 1907, cum a umblat o oră pe afară, apoi s-a întors înapoi şi s-a pus în pat la loc. Când s-a trezit a doua zi nu ştia nimic din ce se petrecuse cu el noaptea anterioară. Pe acest tânăr somnambul, spune autorul, l-au văzut în acea zi circa 8000 de oameni./

Tatăl autorului, Gheorghe Anghel Cireaşă a fost cântăreţ bisericesc, cf. n. 3, p. 151-152. A fost 40 de ani cântăreţ bisericesc şi autorul crede că tatăl său a avut o viaţă sfântă, n. 3, p. 152./

Cf. n. 5, p. 155-156, autorul a văzut în vara lui 1904 vreo 8 peşteri în dealul Ierihonului, unde trăiau pustnici. Aceştia săvârşeau Obedniţa în loc de Sfânta Liturghie./

Cf. n. 3, p. 160, autorul se plânge de răutatea cămătarilor din vremea sa./

Corban = dar, cf. n. 2, p. 164./ Cf. n. 3, p. 168, autorul spune că şi astăzi, aproape de Betleem, se poate vedea mormântul Sfintei Rahela./

Până la Sinodul de la Toledo din 693 d. Hr. şi în partea apuseană a Bisericii Ortodoxe s-a folosit pâine pentru pregătirea Cinstitelor Daruri şi nu azimă. În Anglia, azima la Liturghie apare în sec. 8 d. Hr, în Germania în sec. 9 iar din sec. 11 se generalizează peste tot în romano-catolicism, cf. n. 4, p. 170./

Sfântul Sofronie al Ierusalimului [+ 638] dă mărturie despre faptul, că în vremea sa, toţi credincioşii sărutau Sfânta Evanghelie la Sfânta Liturghie după ce se citea pericopa zilei, p. 168./

Cf. n. 2, p. 193, autorul era împotriva pomenirilor nominale de la Vohodul mare. Ce spune autorul: “Candela, dacă nu are untdelemn se stinge, iar dacă se toarnă în ea prea mult, iar se stinge. Aşa se întâmplă şi cu poporul! Dacă serviciul divin nu este solemn, el nu ne încălzeşte; iar dacă are multe adaosuri, poporul îşi pierde răbdarea şi pleacă”, cf. n. 2, p. 193./

Anafora apare în sec. 4. d. Hr. şi e prezentată ca realitate liturgică de Canonul 2 de la Antiohia [ 341 d.Hr.], p. 219./ Cf. n. 2, p. 224, hirotonia e o lucrare de veselie, adică un moment de mare bucurie, cf. tâlcuirii lui Balsamon/Valsamon la Canonul 49 Laodiceea./

Sfânta Maria Magdalena, Mironosiţa şi Apostolul lui Hristos, a mers la împăratul Tiberiu cu un ou roşu în mână şi i-a spus: Hristos a înviat!”. De atunci se pare că Biserica noastră a început obiceiul de a vopsii ouă roşii de Paşti, p. 260./ Autorul ne trimite la Molitfelnicul din 1832, editat la Bucureşti, ca să vedem cum arată rugăciunea binecuvântării ouălor de Paşti./

Cf. n. 1, p. 260, Sf. Augustin, Omilia a 8-a: “Rămâne nădejdea, care, după cum mi se pare, se aseamănă oului; căci după cum oul nu are sfârşit, aşa nici nădejdea nu se termină niciodată”, p. 260. Autorul a redat acest fragment augustinian, ca să arate că simbolismul oului este acela că exprimă nădejdea creştină care niciodată nu se termină./

Preotul sau diaconul atunci când adorm întru Domnul, sunt luaţi de alţi trei preoţi şi sunt puşi pe o rogojină ca semn al umilinţei. Celui adormit din clerul bisericesc nu i se spală trupul cu apă când adoarme ci e uns cu un burete îmbibat în ulei sau cu o cârpă îmbibată în puţină apă. E îmbrăcat apoi în veşmintele sale diaconale sau preoţeşti, potrivit treptei sale de slujire, i se acoperă faţa cu un procovăţ/acoperământ nesfinţit şi pe piept Sfânta Evanghelie, p. 354.

La finalul cărţii

O carte admirabilă, pentru că e o carte foarte muncită, la care s-a muncit ani grei. Noi am spicuit din ea, şi cei care vor să o descopere la reala ei valoare, va observa ce se poate face, dacă vrei, ca teolog, într-o viaţă de om. O carte trudnică, realmente impresionantă, pentru că nu s-a făcut cu aparatură modernă cum avem noi acum şi ni se pare că totul e uşor şi nici cu o bibliotecă enormă la îndemână ci autorul a călătorit în toată Europa, Africa şi Asia ca să îşi adune materialul şi ca să o scrie. El a citat din limba greacă, latină, ebraică, rusă, franceză, engleză, germană… şi a muncit la ea, a muncit în mod real.

Tocmai de aceea am ales să elogiem această carte, în deschiderea acestui periplu spre noi şi noi monumente ale credinţei şi spiritualităţii ortodoxe şi nu numai, pentru a vă strecura umilinţa în faţa măreţiei. Ca să înţelegeţi cât de greu e să faci 10 pagini de carte reală, muncită, vă invit să vă alegeţi un subiect în care să vă traduceţi toate sursele şi, pe baza lor, să plecaţi în călătoria depistării unui adevăr istoric sau dogmatic. Nu e deloc uşor ci impresionant de greu!

Noi ne bucurăm că această carte, cumva, a ajuns şi la dv!

Pr. Dorin.

Teologul tezaurului liturgic: Prof. Dr. Badea Cireşanu [17]

Prof. Dr. Badea Cireşanu, Tezaurul liturgic al Sfintei Biserici creştine ortodoxe de Răsărit, Tomul II, Tipografia Gutenberg, Bucureşti, 1911, p. 623, 20 lei.

Simboluri vechitestamentare. Coarnele taurilor simbolizează puterea. De aceea, spune autorul, Sfântul Proroc Moise este iconizat ca având doauă coarne de raze sau de păr ieşite din cap, p. 592./

Părul bogat = onoare; pleşuvia capului = un motiv de batjocură, p. 592./ părul roşu = frumuseţe, p. 593/ sărutarea = un semn de prietenie; capul cărunt = 0 cunună de laudă, p. 593./masa pâinilor din Cortul Sfânt şi din Templu simboliza mila dumnezeiască, p. 593./

pâinile punerii înainte = hrana sufletească; focul ce ardea pe altar = simbolul Sfântului Duh, p. 593; punerea mâinilor peste animalul de jertfă = trecerea păcatelor asupra victimei; nimicirea cărnurilor jertfite = nimicirea păcatului, p. 593./

mâncarea rămasă şi cărnurile care se dădeau preoţilor reprezenta faptul că preoţii poartă asupra lor păcatele poporului, p. 594./ vaca roşie = simbolul vieţii curate, p. 594/ lemnul de cedru = simbolul trăiniciei, p. 594./

isopul = simbolul curăţiei, p. 594. Pentru creştini, simbolul curăţiei este busuiocul, spune autorul./ tăierea împrejur reprezenta legătura omului cu Dumnezeu şi curăţia, p. 594. / Nazireatul a fost prototipul monahismului, p. 594./ Părul lung al nazireului = cununa capului sfinţit adusă lui Dumnezeu, p. 594./ Post şi durere: II Sam. 13, 19; I Împ. 21, 27; Plângerile lui Ieremia 2, 10, p. 595./

Simbolismul veşmintelor preoţilor şi leviţilor : veşmintele de in = curăţia; cămaşa = întregimea spirituală; pantalonii = acoperirea păcatelor; brâul = pregătirea pentru slujbă; turbanul = viaţa viguroasă; tunica arhiereului cu clopoţei = devotamentul, râvna pentru Dumnezeu; efodul = greutatea arhieriei; pectoralul = judecata spirituală; mitra = coroana sfântă, p. 598./

Istoricul Iosif Flaviu are şi el o exegeză la hainele arhiereului în Antichităţi Iudaice III, 7, apud. Idem, p. 596. / Fariseii au mărit numărul lucrurilor oprite sâmbăta la cifra de 39, cf. Mişna, tratatul Sabath VII, 2, apud. Idem, p. 596./

Simboluri creştine primare: ancora = nădejdea; ramura de măslin = simbolul familiei numeroase şi a păcii; ramura de smochin = victoria; crinul = providenţa, purtarea de grijă a lui Dumnezeu faţă de noi şi faţă de întreaga creaţie; cumpăna = dreptatea divină; cerbul = agerimea spre fapte bune; delfinul = sosirea la scopul dorit; calul = iuţimea în a propovădui învăţăturile evanghelice tuturor; lampa = lumina veşnică, şi la fel şi la sfeşnic; lopata = discerământul; laptele = învăţătura începătorilor, p. 598./

Cf. n. 3, p. 598, o columnă de flori însemna Biserica [I Tim. 3, 15]; casa = trupul omenesc [ II Cor. 5, 1]; o jumătate de ou ca răboj* = frăţia; pasărea foenix = simbolul veşniciei, p. 598. Autorul dă o descriere a păsării foenix aici, în p. 598./

Cf. n. 3, p. 598, pasărea foenix/fenix se regăseşte şi în mitologia egipteană. Pe văile Nilului ea se zugrăvea de mărimea unui vultur, cu o creastă frumoasă în cap, cu ochi strălucitori, având pene aurii împrejurul gâtului şi o coadă albă. Când aceasta îşi prevedea sfârşitul vieţii ea se transforma într-un cuib de plante aromate. Din oasele ei ieşea un vierme ce se transforma din nou într-un fenix, aşa încât pasărea vieţuia cam 500 de ani prin transformări şi renaşteri.

Alte simboluri scripturale : mâna ieşită din nor = puterea infinită şi binecuvântarea lui Dumnezeu Tatăl [Ieş. 13, 16]; rugul de foc = Dumnezeu Tatăl [Ieş. 13, 21; omul întraripat [Ps. 17, 8] şi cei 7 ochi [Zah. 4, 10] = tot pe Dumnezeu Tatăl, p. 599/ Peştele = Hristos; porumbelul = Sfântul Duh, p. 599./

Engolpionul [ evgko,lpion = ceea ce este în sân], p. 600. Autorul îi spunea: engolpium, p. 600. /Corabia înotând prin valuri = Biserica biruind în lumea aceasta plină de necazuri, p. 602/ Cf. n. 20, p. 606-607 autorul aminteşte de faptul, că şi în vremea lui românii fugeau de cifra şi de ziua a 13-a. /

Trebuie să cunoaşte, crede autorul, ceea ce simbolizează fiecare obiect liturgic bisericesc în parte pentru a ne dinamiza viaţa duhovnicească şi raportarea la fiecare lucru în parte, p. 608. / “Misticismul [sensul mistic, tainic al cultului ortodox n.n.] este un înţeles ascuns, tainic, pe când cel alegoric [sensul său alegoric n.n.] este figurativ şi nu exprimă o adâncime aşa de mare”, p. 609/

Epistola lui Barnaba prezintă pe cei 318 bărbaţi ai casei Sfântului Avraam [Fac. 14, 14] ca reprezentând pe Hristos şi crucea Sa sau harul Său, cf. n. 2, p. 609./

Anul adormirii lor: Sfântul Clement Alexandrinul [+ 215], Origen [m. 254], Sfântul Vasile cel Mare [ + 379], Sfântul Chiril al Ierusalimului [ + 386], Sfântul Macarie Egipteanul [ + 391], Sfântul Ioan Gură de Aur [+ 407], Sfântul Nil Pustnicul [+450], Sfântul Ioan Scărarul [+600], Sfântul Grigorie cel Mare al Romei [+ 604], Sfântul Sofronie al Ierusalimului [ + 638], Sfântul Maxim Mărturisitorul [ + 662], Eustatiu* al Tesalonicului [+1194], Sfântul Nicolae Cabasila [ + 1371], Sfântul Simeon al Tesalonicului [ +1429], Sfântul Marcu al Efesului [+1447], cf. p. 610-612./

finalul volumului al II-lea

Pr. Dorin.

Teologul tezaurului liturgic: Prof. Dr. Badea Cireşanu [16]

Prof. Dr. Badea Cireşanu, Tezaurul liturgic al Sfintei Biserici creştine ortodoxe de Răsărit, Tomul II, Tipografia Gutenberg, Bucureşti, 1911, p. 623, 20 lei.

Ectenie [ evkte,neiai, de la evktei,nw= întind, prelungesc], p. 555. Adică ecteniile sunt rugăciuni prelungite ale celor din treapta preoţiei. De la I Tim. 2, 1-5.

Ecteniile din Liturghia Sfântului Marcu Evanghelistul sunt foarte scurte, ne spune autorul, p. 556./Ecteniile liturghiei armeneşti se aseamănă întru câtva cu cele ale Liturghiei Sfântului Ioan Gură de Aur. Ele există şi la copţi şi la nestorieni, p. 557./ Mărturii despre ectenii la Sfântul Ioan Gură de Aur, Comentariul la II Corinteni, Omilia a 18-a şi Fericitul Augustin, Epistola 197 către Vitalie./

Textul integral al Simbolului Apostolic

“Cred în Dumnezeu Tatăl, Atotţiitorul, şi în Hristos Iisus Fiul Lui unic, Domnul nostru, Care S-a născut din Duhul Sfânt şi din Maria Fecioara, Care sub Ponţiu Pilat a fost răstignit şi îngropat, a treia zi a înviat din morţi, S-a suit la ceruri, şade de-a dreapta Tatălui, de unde va veni să judece viii şi morţii. Şi în Duhul Sfânt, Sfânta Biserică, în iertarea păcatelor, învierea morţilor. Amin”, p. 559.

Cred că am citit o variantă a Simbolului/Crezului Sfinţilor Apostoli în care se vorbea şi despre pogorârea Domnului la Iad, dar nu mai ştiu unde./ Până în sec. 15 d. Hr, spune autorul nostru, acest Simbol a fost mărturisit de către întreaga creştinătate ca fiind al Sfinţilor Apostoli, după mărturia lui Rufin de Aquileea din sec. 4 d. Hr, care a spus că el a fost compus de către Sfinţii Apostoli mai înainte ca ei să se împrăştie în întreaga lume la propovăduire, p. 559./

Primul care contestă autenticitatea Crezului Sfinţilor Apostoli a fost Laurenţiu Vala./ Însă, dacă autorul nostru apără autenticitatea Crezului Apostolic, el neagă autenticitatea Simbolului Sfântului Atanasie cel Mare, p. 561. Noi personal, considerăm că Simbolul Sfântului Atanasie e autentic, e al său, dar a suferit alterări în varianta latină a sa. /

Pe timpul lui Origen, în Săptămâna Sfintelor Patimi ale Domnului se citea în Biserică cartea Sfântului Iov. Sfântul Ioan Gură de Aur comenta/predica făcând exegeză pe text, în Postul Mare, cartea Facerea. Sfântul Ambrozie cel Mare, al Milanului, Cf. Ep. 33 către Marcellin, ne spune că se citea în Biserică din cărţile Sfântului Iov şi ale Sfântului Iona, în Săptămâna Patimilor. Sfântul Ioan Gură de Aur citea în Vinerea şi Sâmbăta Mare cele despre crucea şi îngroparea Domnului. Fericitul Augustin, cf. Predicii 139, citea Evanghelia Învierii în ziua de Paşti. În zilele Cincizecimii, adică în perioada dintre Înviere şi Pogorârea Sfântului Duh, Sfântul Ioan Gură de Aur citea şi explica cartea Faptele Sfinţilor Apostoli în Biserică, p. 570./

Paremia [ paroimi,a = proverbe, asemănări, tipuri] e o citire din Vechiul Testament, aleasă special, care să consune cu fondul sărbătorii. Paremiile sunt alese din Pentateuh, Iosua, Judecători, Împăraţi, Iov, Pilde, Înţelepciunea lui Solomon şi cărţile Profetice, cf. p. 571-572. /

Pericopa [perikoph, = tăietură, lecţiune] e o parte aleasă din Noul Testament, p. 572, ceea ce noi numim Sfintele Evangheli, de aceea, multiplii predicatori ortodocşi români vorbesc despre pericopa evanghelică care e citită la Liturghie şi pe care o explică în cadrul predicii./

Autorul spune că metoda cântării Sfintei Evanghelii, a recitării ei muzicale, în cadrul slujbelor ortodoxe e o preluare din cultul iudaic, p. 572. / Sfântul Ioan Gură de Aur predica şi câte două ore odată, cf. Omilia 48, din De inscript. altaris, Omilia 50, din De util. lection. script. şi Omilia 24, De baptismo Christi, apud Idem, p. 577. /

Sfântul Chiril al Alexandriei compunea omilii şi le trimitea episcopilor săi sufragani ca să le rostească în Biserică, p. 577./

Panegiricele [panhguruka.] sunt cuvântările solemne care laudă viaţa şi virtuţile Sfinţilor, p. 577./

Când predicile ierarhilor erau prea lungi ei le rosteau stând în scaunele arhiereşti, cf. scriitorului bisericesc Socrate, Istoria Bisericească, VII, c. 5, apud Idem, p. 577/Când credincioşii simţeau că aud o predică bună şi erau entuziasmaţi de ceea ce auzeau ei începeau să aplaude pe predicator în Biserică, p. 577./ Sfântul Grigorie de Nazianz şi Ioan Gură de Aur erau aplaudaţi zgomotos pentru predicile lor de către credincioşii din Biserică, p. 577/ Însă, erau momente şi când credincioşii plângeau şi gemeau pentru păcatele lor, când li se predica la slujbă, fiind foarte pătrunşi interior de cele propovăduite, p. 578/ Predica se ţinea în vechime, ca şi astăzi uneori, imediat după citirea Sfintei Evanghelii, cf. Constituţiilor Apostolice VIII, cap. 5, apud. Idem, p. 578./

Mireanul care cerea binecuvântare ca să predice era îmbrăcat de către preoţii slujitori în stihar şi îmbrăcat în stihar predica în Biserică, p. 579/

Pr. Dorin.

La adormirea întru Domnul a ÎPS Christodoulos al Atenei şi al întregii Elade, în presa română [28 ianuarie 2008]

Mai multe fotografii cu ÎPS Christodoulos pe Flickr.

*

Cotidianul, 29 ianaurie 2008.

PF Christodoulos, arhiepiscopul Greciei si al intregii Elade, a incetat din viata ieri-dimineata, in urma unui cancer hepatic. In virsta de 69 de ani, acesta a fost internat in august la Miami pentru transplant, insa operatia nu a mai fost posibila din cauza metastazelor aparute in zona peritoneala. La sfirsitul lunii octombrie el s-a intors in Grecia, in resedinta dintr-o suburbie a Atenei, unde a facut, fara rezultate, chimioterapie.

In urma cu o luna, pe 22 decembrie, PF Christodoulos a fost vizitat de PF Daniel, Patriarhul BOR, care a fost insotit de trei ierarhi romani, printre care PS Casian, cel considerat favorit pentru scaunul de mitropolit al Moldovei. PF Daniel era socotit un apropiat de-ai PF Christodoulos inca din perioada in care era mitropolit la Iasi, unde a fost invitat de multe ori. O data cu moartea acestuia, PF Daniel a pierdut un aliat important pe scena relatiilor interortodoxe, inclusiv in problema reactivarii eparhiilor din Basarabia, care a determinat conflictul cu Biserica Ortodoxa Rusa.

PF Christodoulos era unul dintre cei mai influenti lideri religiosi ortodocsi, desi a fost foarte controversat in propria tara pentru declaratiile transante, catalogate de unii nationaliste si xenofobe.

De la alegerea sa ca intiistatator, in 1998, acesta a militat insa, paradoxal, pentru o apropiere de Biserica Romano-Catolica, fapt ce s-a concretizat prin vizita in Grecia a Papei Ioan Paul al II-lea, in 2001, si prin vizita sa la Vatican, in 2006. Una dintre campaniile sale, care s-a soldat cu un esec, a vizat mentionarea in continuare a religiei in actele de identitate ale grecilor.

Cunoscut pentru pozitiile sale antiglobalizare, PF Christodoulos nu a ezitat sa-i critice de multe ori si pe politicienii greci. In 2005, PF Christodoulos a fost el insusi subiectul criticilor, cind s-a dovedit ca a avut legaturi cu personaje din lumea interlopa.

In pofida activitatii zbuciumate, autoritatile elene au decretat ieri o perioada de doliu de patru zile inainte de funeraliile care vor avea loc joi.

Mirela Corlăţan.

***********

România liberă, 29 ianuarie 2008.

Primatul Bisericii Ortodoxe a Greciei, Arhiepiscopul Atenei si al Intregii Elade, Hristodulos, a murit ieri, la varsta de 69 de ani, din cauza cancerului la ficat de care suferea.

Arhiepiscopul Hristodulos a fost unul dintre cei mai tineri prelati care au preluat conducerea Bisericii Greciei, in 1998. In timpul dictaturii coloneilor (1967-1974) a ocupat postul de secretar al Sfantului Sinod. Desi a avut o pozitie conservatoare, fiind criticat chiar pentru nationalism si xenofobie, a fost unul dintre artizanii apropierii de Vatican, invitandu-l pe Papa Ioan Paul al II-lea la Atena, in anul 2001, si facand o vizita la Sfantul Scaun in 2006, la invitatia Papei Benedict al XVI-lea.

Diagnosticat cu cancer in luna iunie a anului trecut, Arhiepiscopul Hristodulos a fost spitalizat la Miami in luna august, pentru o grefa de ficat, dar interventia nu s-a mai putut efectua. De la sfarsitul lunii octombrie, facea chimioterapie la resedinta sa din Psyhiko (nordul Atenei), unde a si decedat.

Premierul grec, Costas Karamanlis, si-a exprimat “profunda durere in legatura cu moartea Inaltului Prea Fericit Arhiepiscop Hristodulos, un ierarh cult, a carui activitate a apropiat biserica de societate si de problemele cu care aceasta se confrunta, de tineri si de aspiratiile lor” si a aratat ca “simplitatea, caracterul combativ si iubirea sa nemarginita pentru Grecia” reprezinta “exemple demne de urmat”.

Purtatorul de cuvant al Patriarhiei Romane, parintele Constantin Stoica, a deplans moartea “unui prieten al Bisericii si poporului roman”, “o personalitate a contemporaneitatii, un teolog redutabil si un arhipastor”.

Carte de condoleante

Ambasada Elena la Bucuresti va deschide, miercuri si joi, o carte de condoleante la sediul sau din Bd. Pache Protopopescu, participand astfel la zilele de doliu national declarate dupa decesul Intaistatatorului Bisericii Ortodoxe Grecesti.

Funeraliile Arhiepiscopului Hristodulos vor fi organizate la nivelul unui sef de stat. Presedintele Greciei, socialistul Carolos Papoulias, premierul conservator Costas Karamanlis si liderii de partide au transmis condoleante si l-au omagiat pe liderul religios.
Sfantul Sinod il va desemna in termen de 20 de zile pe succesorul Arhiepiscopului Hristodulos la conducerea Bisericii Ortodoxe Grecesti.

Dana Hădăreanu

************

Adevărul, 29 ianaurie 2008.

Liderul Bisericii Ortodoxe a Greciei, Christodoulos, care suferea de cancer la ficat, a decedat ieri, la vârsta de 69 de ani. Înaltul prelat, o persoană foarte influentă şi populară în ţara sa, unde Biserica nu este separată de stat, a fost spitalizat în august la Miami, Statele Unite, pentru o grefă hepatică.

Operaţia nu a putut fi efectuată pentru că s-a constatat existenţa metastazei. De la întoarcerea la Atena, la sfârşitul lunii octombrie a anului trecut, înaltul prelat făcea chimioterapie la reşedinţa sa de la Psychiko, în suburbia din nordul Atenei.

Arhiepiscopul Atenei şi a întregii Grecii a fost unul dintre cei mai tineri prelaţi care au preluat conducerea Bisericii Greciei în 1998, după ce a ocupat în cursul dictaturii coloneilor (1967-1974) postul de secretar al Sfântului Sinod. Perceput ca un promotor al ortodoxismului conservator, Christodoulos a luptat împotriva intenţiei autorităţilor de a suprima regula menţionării obligatorii a religiei pe buletinul de identitate a cetăţenilor greci.

El era cunoscut pentru atitudinea sa antiglobalizare, fenomen pe care îl considera un “complot străin” menit să le ia oamenilor identitatea naţională. În 2006, a spus că globalizarea este o “crimă împotriva umanităţii” şi un “mijloc de a americaniza viaţa întregii omeniri”. Discursul său a avut şi alte accente antiamericane, el fiind cel care a văzut în spatele atentatelor din 11 septembrie 2001 un semn al “mâniei divine”. S-a remarcat şi prin înverşunarea cu care s-a opus războiului din Kosovo, luând partea sârbilor. În 2002, a condamnat difuzarea show-ului “Big Brother” în Grecia.

În conflict cu patriarhul ecumenic

După exemplul Patriarhului Teoctist, primul care a invitat un Papă într-o ţară eminamente ortodoxă, Christodoulos a încercat şi el o apropiere de Biserica Catolică. În ciuda protestelor stârnite de gestul său, l-a invitat la Atena în 2001 pe Papa Ioan Paul al II-lea, apoi a onorat el însuşi invitaţia succesorului acestuia, Benedict al XVI-lea, mergând la Vatican, în 2006. În 2003, Christodoulos a intrat în conflict direct cu patriarhul ecumenic Bartolomeu I în legătură cu autoritatea de a numi episcopi în nordul Greciei. Biserica Ortodoxă Elenă numără 10 milioane de credincioşi, care reprezintă 98% din totalul populaţiei ţării.

20 de zile pentru a alege un nou arhiepiscop

Corpul neînsufleţit al patriarhului va fi expus timp de trei zile în catedrala mitropolitană din Atena. Perioada de doliu va fi încheiată de o ceremonie de înmormântare cu onoruri rezervate şefilor de stat. Funeraliile vor avea loc joi. Sfântul Sinod grec dispune apoi de 20 de zile pentru a alege un nou arhiepiscop din rândul celor 80 de episcopi membri.

PF Daniel va participa personal la funeralii

Patriarhul Bisericii Ortodoxe Române, PF Daniel, va participa el însuşi la funeraliile arhiepiscopului Atenei. Considerat o “personalitate marcantă a Ortodoxiei universale” şi un bun prieten al Bisericii Ortodoxe Române şi al poporului român”, cum se scrie în mesajul de condoleanţe transmis de PF Daniel Sfântul Sinod elen, Christodoulos a vizitat de trei ori România. O dată în 2000 şi de două ori în 2003, când a şi primit ordinul Steaua României în grad de Mare Cruce şi a participat la sărbătoarea Sfintei Paraschieva.

Atunci au fost aduse, de la Salonic la Iaşi, moaştele Sfântului Dimitrie Izvorâtorul de mir. La înmormântarea Arhiepiscopului Greciei vor mai participa, alături de PF Daniel, Î.P.S. Teofan, Mitropolitul Olteniei, P.S. Casian, Episcopul Dunării de Jos, şi P.S. Ciprian Câmpineanul, Episcop Vicar Patriarhal.

Viorica Marin.

***********************

BBC România, 28 ianaurie 2008.

Arhiepiscopul Christodoulos a fost artizanul relaţiilor dintre lumea ortodoxă şi Vatican

El avea 69 de ani şi suferea de cancer la ficat.

La înmormântarea programată pentru joi va participa şi o delegaţie din partea Bisericii Ortodoxe Române.

În Grecia au fost decretate patru zile de doliu naţional.

Un nou arhiepiscop urmează să fie ales de Sinod în cel mult 20 de zile.

Arhiepiscopul Christodoulos a fost unul din cei mai tineri prelaţi care au preluat conducerea Bisericii Greciei în 1998, după ce a ocupat în cursul dictaturii coloneilor (1967-1974) postul de secretar al Sfântului Sinod.

Arhiepiscopul Christodoulos a fost artizanul relaţiilor dintre lumea ortodoxă şi Vatican.

Arhiepiscopul Christodoulos l-a invitat pe Papa Ioan-Paul al II-lea la Atena în 2001 şi s-a deplasat la Roma în 2006 la invitaţia Papei Benedict al XVI-lea.

**********

Pr. Dorin.

Anunţul adormirii ÎPS Christodoulos al Atenei şi al întregii Grecii şi panegiricul său, cu o prezentare exhaustivă a operei sale, pe siteul Arhiepiscopie Ortodoxe a Greciei

Siteul Arhiepiscopiei Ortodoxe a Greciei anunţă adormirea sa:

ECCLESIA

Εκοιμήθη ο Αρχιεπίσκοπος

Προς
Το Χριστεπώνυμον Πλήρωμα
της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος μετά βαθυτάτης συγκινήσεως Αγγέλλει εις το Χριστεπώνυμον πλήρωμα της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Κυρός ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Εκοιμήθη εν Κυρίω την 5.15 τῆς 28ης μηνός Ιανουαρίου 2008.

Η προς Κύριον Εκδημία του Αειμνήστου Αρχιεπισκόπου ημών, δημιουργεί μέγα κενόν εν τη Εκκλησία της Ελλάδος.

Η Εκκλησία της Ελλάδος δέεται υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του Αειμνήστου Αρχιεπισκόπου ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ και υπέρ της Αναδείξεως ανταξίου των περιστάσεων Διαδόχου Αυτού.

Το Σεπτόν Σκήνωμα του Αοιδίμου Αρχιεπισκόπου εκτίθεται από της μεσημβρίας της σήμερον εις Λαϊκόν Προσκύνημα εν τω Καθεδρικώ Ιερώ Ναώ των Αθηνών.

Η Κηδεία θα τελεσθή την Πέμπτην, 31ην Ιανουαρίου 2008, και ώραν 10ην, η δε Ταφή του Σεπτού Αυτού Σκηνώματος θα γίνη εν τω Πρώτω Νεκροταφείω Αθηνών, αμέσως μετά την Εξόδιον Ιεράν Ακολουθίαν.

Η Ιερά Σύνοδος παρακαλεί εκείνους εκ των Πιστών οι οποίοι επιθυμούν να καταθέσουν Στέφανον προς Τιμήν του Σεπτού Νεκρού, όπως αντί τούτου καταθέσουν τας Δωρεάς αυτών υπέρ των Φιλανθρω-πικών Ιδρυμάτων γενικώς.

† Ο Καρυστίας και Σκύρου ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Τοποτηρητής
Ο Αρχιγραμματεύς
† Αρχιμ. Κύριλλος Μισιακούλης

***********

Biografia şi opera ÎPS Christodoulos, potrivit Siteului Arhiepiscopiei Ortodoxe a Greciei

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ – ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος εγεννήθη εις Ξάνθην το έτος 1939 από προσφυγικήν οικογένειαν καταγομένην εξ Αδριανουπόλεως. Ο πατέρας του, Κωνσταντίνος Παρασκευαΐδης, ήτο έμπορος και εκ των τα πρώτα φερόντων της πόλεως, εδραστηριοποιήθη δε εις όλας τας εθνικάς εξορμήσεις. Διετέλεσε Δήμαρχος Ξάνθης κατά την τραγικήν τετραετίαν 1946-1950. Ενωρίτερα, το 1941, μετά την κήρυξιν του πολέμου της Γερμανίας κατά της Ελλάδος, μετέφερε, διά λόγους ασφαλείας, την οικογένειάν του εις Αθήνας, όπου ο κ. Χριστόδουλος εσπούδασε και παρέμεινε μέχρι της ηλικίας των 35 ετών.Τας εγκυκλίους σπουδάς του έκαμε εις το Λεόντειον Λύκειον επί 6 έτη και εν συνεχεία εσπούδασε εις την Νομικήν (1956-1961) και ακολούθως εις την Θεολογικήν Σχολήν (1962-1967) του Πανεπιστημίου Αθηνών, καταστάς πτυχιούχος των με βαθμόν «Άριστα».

Παραλλήλως εσπούδασε Βυζαντινήν Μουσικήν εις το Ωδείον Αθηνών, όπου αρίστευσε, καθώς και τέσσερις ξένας γλώσσας (αγγλικήν, γαλλικήν, γερμανικήν και ιταλικήν).

Το 1982 υπέβαλε την επί Διδακτορία Διατριβήν του εις την Θεολογικήν Σχολήν του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπό τον τίτλον «Ιστορική και Κανονική Θεώρησις του Παλαιοημερολογιτικού Ζητήματος Κατά τε την Γένεσιν και την Εξέλιξιν Αυτού εν Ελλάδι», και κατέστη διδάκτωρ του κανονικού Δικαίου με βαθμόν «Άριστα».

Από του 1961 συγγράφει και αρθρογραφεί, αρχικώς εις θρησκευτικά περιοδικά και μετέπειτα εις όλον τον ημερήσιον Τύπον Αθηνών και επαρχιών, μέχρι σήμερον. Έχει δημοσιεύσει συνολικώς άνω των 200 μελετών επί θεμάτων επιστημονικών, ποιμαντικών (θρησκευτικών, νομικών, βιοηθικών, κοινωνικών, κ.ά., βλ. Κατάλογον Δημοσιεύσεων, σελ. 10 κατωτέρω).

Ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος είχε παιδιόθεν έντονον την κλίσιν προς την ιερωσύνην, την οποίαν εκαλλιέργησαν εις αυτόν πνευματικαί προσωπικότητες, όπως ο Μητροπολίτης πρώην Πειραιώς κ. Καλλίνικος. Δι’ ο, το 1961, και ενώ είχε περατώσει μόνο τας σπουδάς του εις την Νομικήν, εχειροτονήθη διάκονος, αφού προηγουμένως εκάρη μοναχός εις την Ι. Μονήν Βαρλαάμ Μετεώρων, εις την οποίαν και εγκατεβίωσε μετά μιας μικράς ομάδος νέων μοναχών, οι οποίοι ενεπνέοντο υπό του οράματος ενός χριστιανικού και ιεραποστολικού μοναχισμού, επιδοθείς εις το κήρυγμα, την κατήχησιν και την διδασκαλίαν της πίστεως.

Το 1965 εχειροτονήθη πρεσβύτερος, τοποθετηθείς ως ιερατικώς προϊστάμενος και ιεροκήρυξ του Ι. Ναού Παναγίτσας Π. Φαλήρου, όπου επί εννεαετίαν ανέπτυξεν εντυπωσιακήν δράσιν, διακριθείς ως ιεροκήρυξ, πνευματικός, άριστος λειτουργός και καθοδηγητής της νεολαίας. Παραλλήλως προσελήφθη, κατόπιν διαγωνισμού, ως Γραμματεύς της Ι. Συνόδου το 1968, επιδείξας τα οργανωτικά και διοικητικά του χαρίσματα, παραμείνας εις την θέσιν αυτήν μέχρι του 1974.Το 1974, εξελέγη, με πρότασιν του τότε άρτι ενθρονισθέντος Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού εις ηλικίαν 35 ετών, εν μέσω εθνικών περιπετειών και προβλημάτων. Ως Μητροπολίτης Δημητριάδος ο κ. Χριστόδουλος επεδόθη εις την εσωτερικήν διοργάνωσιν της Ι. Μητροπόλεως, ενεθάρρυνε τους νέους κληρικούς να σπουδάσουν, και προσείλκυσε προς την ιερωσύνην πλειάδα νέων, προσοντούχων και ικανών κληρικών. Κατά το διάστημα των 24 ετών της αρχιερατείας του εχειροτόνησε περί τους 150 νέους κληρικούς, ανανεώσας το δυναμικόν των στελεχών της Ι. Μητροπόλεως και τοποθετήσας τους καταλλήλους ανθρώπους εις τας καταλλήλους θέσεις.

Χαρακτηριστικό γνώρισμά του υπήρξε η ανανέωσις των εσωτερικών δομών της Εκκλησίας με το όνειρον του εκσυγχρονισμού. Προς τούτο, ήρξατο από της δημιουργίας νέων στελεχών, κληρικών και λαϊκών, τα οποία συνεχώς επεμόρφωνε, ώστε να τα καταστήσει ικανά να αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα προβλήματα της κοινωνίας. Ωθούσε τους νέους κληρικούς να σπουδάζουν, με αποτέλεσμα, ενώ το 1974 είχε βρει μόνον 12 θεολόγους κληρικούς εις την Ι. Μητρόπολιν Δημητριάδος, το 1998 να αφήνει 80.Επροίκισε την Ι. Μητρόπολιν με έργα κοινωνικής πνοής, όπως Κέντρον Συμπαραστάσεως Οικογενείας, ενοριακάς Σχολάς Γονέων, Συμβουλευτικόν Σταθμόν Προβλημάτων Εφηβείας, καθώς και τον Ραδιοφωνικόν Σταθμόν «Ορθόδοξη Μαρτυρία» με συνεχώς ανανεούμενο πρόγραμμα, του οποίου επεμελούντο περί τους 150 εθελοντάς συνεργάτας, την εφημερίδα «Πληροφόρηση» με πρωτότυπον ύλην. Διεκρίθη ως ομιλητής τόσον επί θρησκευτικών, όσον και επί κοινωνικών και εθνικών θεμάτων. Προσκληθείς μετέβη εις πολλάς πόλεις της Ελλάδος και ωμίλησε ενώπιον πυκνών ακροατηρίων, αποσπάσας τα επαινετικά σχόλια των ακροατών του.

Ταυτοχρόνως, διεκρίθη διά την συμμετοχήν του εις συζητήσεις εις την τηλεόρασιν, προβάλλων και υπερασπιζόμενος τα δίκαια της Εκκλησίας. Η δε συνεχιζομένη αρθρογραφία του εις σοβαράς εφημερίδας υπηρέτησε τον αυτόν σκοπόν. Το έτος 1998 επερατώθη επίσης το υπ’ αυτού εμπνευσθέν έργον της ανεγέρσεως επιβλητικού Συνεδριακού Κέντρου εις Μελισσιάτικα Μαγνησίας, περιλαμβάνοντος αιθούσας 450 και 150 ατόμων, 6 αιθούσας εργασίας, βιβλιοθήκην, χώρους εστιάσεως, αρχείον, Ι. Παρεκκλήσιον και εκθεσιακόν χώρον.Υπήρξε δυναμικός εις τους αγώνας του, επιστρατεύων πάντοτε την τετράγωνον λογικήν διά να πείθει τους αντιπάλους του. Άπαντες λ.χ. ενθυμούνται μέχρι σήμερον την τηλεοπτικήν του παρουσίαν ως αντιπάλου του τότε Υπουργού Αντώνη Τρίτση επί του ζητήματος της εκκλησιαστικής περιουσίας (λ.χ. εις την εκπομπήν «Με ανοιχτά χαρτιά» της 23.3.1987). Οι δύο άνδρες, μετά πάροδον ολίγων ετών, συνεφιλιώθησαν αναγνωρίσαντες ο ένας εις τον άλλον τον έντιμον αντίπαλον. Σημαντική υπήρξε η συμβολή του εις τους αγώνας της Εκκλησίας διά την θεσμοθέτησιν του θρησκευτικού γάμου ως ισοκύρου έναντι του νεοεισαχθέντος πολιτικού (1982), διά την αποτροπήν του «αυτομάτου διαζυγίου», κ.λπ.

Κομβική ήτο επίσης η εμφάνισις και ομιλία του εις το Συλλαλητήριον της Εκκλησίας διά την προάσπισιν της εσωτερικής Της αυτοδιοικήσεως εις την Πλατείαν Συντάγματος (1.4.1987). Έχει το χάρισμα να πλησιάζει τον λαόν χωρίς να λαϊκίζει, ενώ δίνει προς τα έξω την εικόνα μιας Εκκλησίας η οποία στηρίζεται εις την αγάπην του λαού. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκτιμήσασα την δραστηριότητά του ταύτην και αποβλέπουσα εις την ευρυμάθειαν και την χαρισματικήν του ικανότητα ως συζητητού, τον ώρισε εκπρόσωπόν της εις την Επιτροπήν Συντάξεως Νέου Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος το 1988, ενώ τον αξιοποίησε εις πολλάς επαφάς της μετά κυβερνητικών κύκλων, αλλά και διεθνών παραγόντων και φορέων.Εις το ζήτημα της κατηχήσεως του λαού του Θεού ο Μακαριώτατος επέδειξε εξ αρχής ιδιαίτερον ενδιαφέρον. Εκαλλιέργησε συστηματικώς την συνεχή πνευματικήν τροφοδοσίαν του λαού με τον ανεξάντλητον ζήλον του, ομιλών τακτικώς σχεδόν καθ’ ημέραν, λειτουργών με κατάνυξιν και προσφέρων αγάπην και λόγον. Περί τους 100 Ενοριακούς Κύκλους Μελέτης της Αγίας Γραφής διωργανώθησαν ανά τας διαφόρους Ενορίας προς εμβάθυνσιν εις τον Λόγον της Γραφής. Επιπλέον, προς τον σκοπόν του κηρυκτικού και ποιμαντικού έργου καθιερώθησαν εβδομαδιαίαι συνάξεις των Εφημερίων του Βόλου, καθώς και αντίστοιχοι περιοδικαί εν Αλμυρώ, Βελεστίνω και Αγιά, με ανάπτυξιν θεμάτων και διαλογικάς συζητήσεις.

Ειδικοί κύκλοι μελέτης Αγίας Γραφής ωργανώθησαν διά φοιτητάς και επιστήμονας, ενώ ανεπτύχθη και ο Τομεύς Νεότητος, με κυρίας δραστηριότητας την οργάνωσιν κατασκηνώσεων, φοιτητικών και νεανικών συνεδρίων, φεστιβάλ νεολαίας έκαστον Μάιον, εντευκτήρια νέων εις έκαστον Πνευματικόν Κέντρον και ωργανωμένην Εξομολόγησιν εις τα Σχολεία και τας Ενορίας, υπό ενός Σώματος 62 Εξομολόγων.

Παροιμιώδεις υπήρξαν οι διάλογοί του με τους μαθητάς εις τα Λύκεια, η ανταλλαγή επιστολών με αυτούς, η συγγραφή και δωρεάν διανομή εις νέους εκλαϊκευτικών φυλλαδίων με ενδιαφέροντα θέματα. Εν καιρώ πάσαι αι ανωτέρω κατηχητικαί νεανικαί δραστηριότητες υπήχθησαν εις την «Χριστιανικήν Νεολαίαν», την ειδικήν δραστηριότητα της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού προς συντονισμόν του νεανικού έργου. Πάντοτε ανοικτός προς όλους, καθιέρωσε τακτάς ετησίας συναντήσεις με ομάδας επιστημόνων εις Βόλον, όπως λ.χ. με τους νομικούς, τους ιατρούς, τους εκπαιδευτικούς, προς τους οποίους ανέπτυσσε, κατά παγίαν τακτικήν του, θέματα της ειδικότητός του από της πλευράς της Εκκλησίας. Ταυτοχρόνως αγκάλιασε ολόκληρον τον λαόν, που τον ελάτρευσε εις την περιοχήν της Μαγνησίας και πέραν των ορίων αυτής.Κατ’ εξοχήν λειτουργικός άνθρωπος ο κ. Χριστόδουλος, πιστός εις την παράδοσιν, επέβαλε την Τάξιν εις τας Ι. Ακολουθίας. Πρωταρχικόν μέλημά του υπήρξε η τόνωσις της λειτουργικής ζωής. Άριστος λειτουργός ο ίδιος, κατανοεί την αναγκαιότητα της Θείας Λατρείας ως βάσεως πνευματικής προαγωγής, αλλά και κέντρου αναφοράς και αναπαύσεως. Καθιέρωσε τακτάς λατρευτικάς ευκαιρίας, ιδίως διά νέους, ενώ εις μεγάλας Ενορίας έδωσε οδηγίας διά τέλεσιν δευτέρας Θείας Λειτουργίας εκάστην Κυριακήν.

Ηνοίχθη εις διάλογον με διαφωνούντας, κατέστησε την Θείαν Λατρείαν κέντρον της ζωής του και διωργάνωσε την Υπηρεσίαν της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος προς αντιμετώπισιν των αιρετικών. Συνέγραψε και εξέδωκε ειδικά έντυπα περί της Ακολουθίας του Μυστηρίου του Γάμου, καθώς και της Βαπτίσεως. Τα έντυπα της Ι. Μητροπόλεως που έχει συγγράψει ο ίδιος διακρίνονται διά την πρωτοτυπίαν τους, την πρακτικότητά τους και τον εποικοδομητικόν τους χαρακτήρα. Είχε και έχει την ικανότητα να συνδυάζει την παράδοσιν με την πρόοδον, το δόγμα με τον διάλογον, την ιερότητα με την απλότητα.Εργασιομανής εις το έπακρον, σέβεται τους ανθρώπους που εργάζονται και το αυτό εμπνέει και εις τους συνεργάτας του. Μέχρις αργά κάθε βράδυ παραμένει εις το Γραφείον του εργαζόμενος και προγραμματίζων, χαράσσων γραμμάς πλεύσεως, αντιμετωπίζων προβλήματα, συγγράφων, κ.ο.κ. Συγκέντρωσε κοντά του και ανθρώπους που παλαιότερα δεν είχαν σχέσιν προς την Εκκλησίαν, ιδίως τους νέους, αναπτύξας μεγάλην δράσιν κατά των ναρκωτικών, κατά του AIDS, κατά της ανεργίας.

Η δραστηριοποίησις της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος εις τους τομείς αυτούς υπήρξε πρωτοποριακή και εδημιούργησε τας προϋποθέσεις διά την ανάπτυξιν παρεμφερούς δράσεως και από άλλας Μητροπόλεις. Αι πρωτότυποι δε τοποθετήσεις του επί θεμάτων βιοηθικής ιατρικής προελάμβαναν την εποχήν και έδειχναν προς τα έξω το νέον πρόσωπον της Εκκλησίας.Η Ι. Σύνοδος τον ώρισε εκπρόσωπον της Εκκλησίας της Ελλάδος εις το Εθνικόν Συμβούλιον Μεταμοσχεύσεων και εις το Κέντρον Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων.

Εις την περιοχήν του Βόλου ίδρυσε από του 1983 την Ένωσιν Χριστιανών Επιστημόνων και την Χριστιανικήν Κοινωνικήν Ένωσιν, ώστε και ο διεπιστημονικός διάλογος να προωθείται και η Εκκλησία να συνεργάζεται με άλλους επιστημονικούς κλάδους πέραν της Θεολογίας προς μελέτην και αντιμετώπισιν των ολοέν και μεγαλυτέρων προκλήσεων του συγχρόνου κόσμου.

Εδημιούργησε τα «Σπίτια Γαλήνης Χριστού» διά τους ηλικιωμένους, την «Χριστιανικήν Αλληλεγγύην» διά τους πτωχούς. Εσπούδασε πολλά νέα παιδιά με υποτροφίας που εχορήγησε η Ι. Μητρόπολις, απέστειλε εις το εξωτερικόν πολλούς αρρώστους, ενέκυψε με στοργήν επί των προβλημάτων του κόσμου, ο οποίος του τα ενεπιστεύετο. Πολλοί τον είδον να τηλεφωνεί εις Διοικητάς τραπεζών διά να αποτρέψει κάποιους πλειστηριασμούς εις βάρος πτωχών οφειλετών, να τηλεφωνεί εις φίλους του επιχειρηματίας διά να εξασφαλίσει μίαν θέσιν εργασίας διά κάποιον άνεργον νέον, να εξαντλεί τας γνωριμίας του διά να προασπίσει τα συμφέροντα της πόλεως του Βόλου, και άλλα πολλά που ο ίδιος δεν επιθυμεί να αναφέρονται.

Η εκλογή του, την 28ην Απριλίου 1998, και η ενθρόνισίς του ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, την 9ην Μαΐου του ιδίου έτους, εσήμανε την έναρξιν σημαντικού έργου ποιμαντορίας και διακονίας. Ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας προέβη εις το έργον της αναδιοργανώσεως των Συνοδικών Υπηρεσιών και των Συνοδικών Επιτροπών της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ώστε η Εκκλησία να μπορεί να συμπαρίσταται αποτελεσματικότερον εις όλα τα κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα. Επίσης, ίδρυσε άνω των 14 νέας Ειδικάς Συνοδικάς Επιτροπάς διά την παρακολούθησιν, ενημέρωσιν και παρέμβασιν της Εκκλησίας επί ευρέος φάσματος προβλημάτων της συγχρόνου ζωής (Βιοηθικής [1998], Ακαδημίας Εκκλησιαστικών Τεχνών [1999], Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων [1999], Γάμου, Οικογενείας, Προστασίας του Παιδιού και Δημογραφικού Προβλήματος [1999], Χριστιανικών Μνημείων [1999], Θείας και Πολιτικής Οικονομίας και Οικολογίας [1999], Λειτουργικής Αναγεννήσεως [1999], Πολιτισμικής Ταυτότητος [1999], Γυναικείων Θεμάτων [1999], Παρακολουθήσεως των Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004», Αθλητισμού [2006], Μεταναστών, Προσφύγων και Παλιννοστούντων [2006], κ.π.ά.).

Εστήριξε και εστελέχωσε τας ήδη υφισταμένας Υπηρεσίας της Εκκλησίας και ίδρυσε νέας προς ενεργόν αντιμετώπισιν κοινωνικών προβλημάτων, με έμφασιν εις τα προβλήματα των τοξικομανών (όθεν η σύστασις, το 1999, Ιδρύματος Ψυχοκοινωνικής Αγωγής και Στηρίξεως «Διακονία» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών), τας ανάγκας των μεταναστών, την στήριξιν των ανυπάνδρων μητέρων και των κακοποιημένων γυναικών (μέσω της ιδρύσεως «Στέγης Μητέρας»), την μέριμναν διά τα θύματα εμπορίας και παρανόμου διακινήσεως προσώπων, την δημιουργίαν αλυσίδος νηπιαγωγείων διά την στήριξιν των πτωχών και πολυτέκνων οικογενειών (μεταξύ άλλων και μέσω ειδικού «Κέντρου Στηρίξεως Οικογενείας» ιδρυθέντος υπό του Μακαριωτάτου ήδη από του 1998), κ.ά. Τον Μάρτιον του 1999 ο Αρχιεπίσκοπος ανέλαβε εθνικήν πρωτοβουλίαν: εζήτησε παρά της Ιεράς Συνόδου και επέτυχε την έγκρισιν Προγράμματος Οικονομικής Ενισχύσεως των Χριστιανικών Οικογενειών της Θράκης διά την απόκτησιν τρίτου τέκνου, υπό την μορφήν μηνιαίου επιδόματος.Κατασταθείς εις την μέριμναν του Ποιμένος του κλεινού άστεως των Αθηνών και την διακονίαν του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος, καθώς και εις την Προεδρίαν των δύο Συνοδικών Σωμάτων της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ειργάσθη και εργάζεται φιλοπόνως και αόκνως διά την ανεύρεσιν αξίων, ικανών, ευλαβεστάτων, εμπείρων και μορφωμένων κληρικών διά την στελέχωσιν των επιτελικών θέσεων της Εκκλησίας, καθώς και διά την εκλογήν των αρίστων προς διαποίμανσιν των κενωθεισών και κενωθησομένων Μητροπολιτικών Εδρών της Εκκλησίας της Ελλάδος. 29 Μητροπολίται και 5 Βοηθοί Επίσκοποι και Τιτουλάριοι Επίσκοποι έχουν προταθεί, εκλεγεί και χειροτονηθεί υπ’ αυτού.

Εν τη ανυστάκτω μερίμνη του διά την καλυτέραν διαποίμανσιν των πιστών του Λεκανοπεδίου της Αττικής, κατόπιν εισηγήσεώς του, εδημιουργήθη η νέα Ι. Μητρόπολις Γλυφάδας (2002).

Ίδρυσε επίσης την Μ.Κ.Ο. της Εκκλησίας της Ελλάδος «Αλληλεγγύη» (2002), η οποία επιτρέπει εις την Εκκλησίαν να συμπαρίσταται διεθνώς με πλούσιον ανθρωπιστικόν έργον, εις τας περιοχάς της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, της Ασίας, της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς επίσης και φιλανθρωπικώς εντός Ελλάδος με την δημιουργίαν διαφόρων Ιδρυμάτων και Σχολών. Η Μ.Κ.Ο «Αλληλεγγύη» απετέλεσε, επιπλέον, βραχίονα στηρίξεως μιας στενωτέρας, αρμονικής και καρποφόρου συνεργασίας μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας, με απτά αποτελέσματα εις τα προαναφερθέντα πολυάριθμα διεθνή προγράμματα ανθρωπιστικής παρεμβάσεως.

Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος είναι εκείνος ο οποίος εισήγαγε την Εκκλησίαν της Ελλάδος εις την ψηφιακήν εποχήν. Με απόφασίν του εφηρμόσθη σύστημα μηχανοργανώσεως εις πάντας τους τομείς της κεντρικής διοικήσεως της Εκκλησίας, ενεκαινίσθη η τήρησις ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου και υπεστηρίχθη η σύστασις δικτύου ηλεκτρονικών υπολογιστών συνδεδεμένων μεταξύ των.

Τη πρωτοβουλία του ιδρύθη Επικοινωνιακή και Μορφωτική Υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τέσσερις κλάδους: Ραδιοφωνίας, Εκδόσεων, Ηλεκτρονικής Τεχνολογίας και Τηλεοράσεως. Εξ αυτών οι τρεις πρώτοι κλάδοι έχουν ήδη ενεργοποιηθεί και παρουσιάζουν πλούσιον έργον (σύγχρονον ραδιοφωνικόν πρόγραμμα με εκπομπάς και μέσω δορυφόρου, ποικίλαι και καλαίσθητοι εκδόσεις, ιστοσελίδες με θέματα εκκλησιαστικού και πολιτισμικού ενδιαφέροντος), ο δε τέταρτος κλάδος σχεδιάζεται εν συνεργασία με την ελληνικήν Πολιτείαν.

Το έντονο ενδιαφέρον του διά τας ευρωπαϊκάς και διεθνείς υποθέσεις και η βούλησίς του να καταστήσει την Εκκλησίαν της Ελλάδος δραστηρίαν εις τα διεθνή fora, εξωστρεφή και ανοικτήν εις τον διάλογον έχουν αναγνωρισθεί υπό πάντων. Προς τον σκοπόν τούτον, μία εκ των προτεραιοτήτων του ως Προκαθημένου ήτο η ίδρυσις Γραφείου Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος εις την Ευρωπαϊκήν Ένωσιν, εις το Συμβούλιον της Ευρώπης και εις την UNESCO (1998), καθώς και Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Παρακολουθήσεως Ευρωπαϊκών Θεμάτων (1998).Ήδη από της εποχής της Αρχιερατείας του ως Μητροπολίτου Δημητριάδος, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος είχεν αναπτύξει στενάς σχέσεις μετά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η δε επίσκεψις του αειμνήστου Οικουμενικού Πατριάρχου Δημητρίου το έτος 1990 εις Βόλον υπήρξε μοναδικόν ιστορικόν γεγονός διά την περιοχήν της Μαγνησίας. Με τας αλλεπαλλήλους επισκέψεις του εις όλας τας Ορθοδόξους Εκκλησίας, είτε ως μέλος εκκλησιαστικών αποστολών είτε και ιδιωτικώς, ανέπτυξε προσωπικάς σχέσεις μετά των ξένων Ορθοδόξων, τας οποίας εκαλλιέργησε εις βάθος. Συνδέεται αδελφικώς με όλους τους Προκαθημένους των Ορθοδόξων Εκκλησιών, καθώς και με ετεροδόξους ηγέτας. Το επί πολλά έτη άοκνον και αθόρυβον εκείνο έργον έμελλε κατόπιν να αναδειχθεί πολύτιμον εργαλείον διά την προβολήν του έργου και των θέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, όταν ο κ. Χριστόδουλος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος.

Με εισήγησίν του, η Ιερά Σύνοδος απεφάσισε, την 12ην Μαΐου 2000, την καθιέρωσιν της εορτής της μνήμης του Αποστόλου Παύλου ως Θρονικής εορτής της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Επίσημοι ειρηνικαί επισκέψεις

του Μακαριωτάτου κ. Χριστοδούλου

Ως νεοεκλεγείς Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος, ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος επραγματοποίησε τας κάτωθι ειρηνικάς επισκέψεις:

13-16 Ιουνίου 1998: Επίσκεψις εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον.

20-24 Νοεμβρίου 1998: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Αλεξανδρείας.

21-29 Απριλίου 1999: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Αντιοχείας.

20-25 Μαΐου 2000: Επίσκεψις εις την Εκκλησίαν της Ρουμανίας.

24-30 Αυγούστου 2000: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων.

5-14 Μαΐου 2001: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Ρωσίας.

7-13 Σεπτεμβρίου 2001: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Σερβίας.

5-9 Σεπτεμβρίου 2002: Επίσκεψις εις το Πατριαρχείον της Γεωργίας.

17 Αυγούστου 2003: Επίσκεψις εις την Εκκλησίαν της Πολωνίας.

Ιστορικαί επισκέψεις και συναντήσεις :

4-8 Οκτωβρίου 2003: Επίσκεψις εις το Ευρωπαϊκόν Κοινοβούλιον, εις Βρυξέλλας. Ομιλία του Μακαριωτάτου κ. Χριστοδούλου εις την Ολομέλειαν του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) και Εγκαίνια υπ’ αυτού του Γραφείου της Εκκλησίας της Ελλάδος εις Βρυξέλλας.27 Μαΐου 2006 – 1 Ιουνίου 2006: Επίσκεψις εις το Παγκόσμιον Συμβούλιον Εκκλησιών εις Γενεύην, ως και εις τον Διεθνή Οργανισμόν της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ διά τους Πρόσφυγας (UNHCR) και εις τον Διεθνή Οργανισμό Μεταναστεύσεως (IOM).

13-16 Δεκεμβρίου 2006: Επίσκεψις εις το Βατικανόν και συνάντησίς του μετά της Α. Αγιότητος του Πάπα Ρώμης Βενεδίκτου ΙΣΤ΄.

Ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος ανέκαθεν ετάσσετο υπέρ του αγαπητικού διαλόγου εν Χριστώ μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Εκκλησίας της Ρώμης. Τόσον η επίσκεψις του αειμνήστου Πάπα Ιωάννου Παύλου του Β΄ εις Αθήνας (4-5 Μαΐου 2001), όσον και η επίσκεψις του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος εις την Αυτού Αγιότητα τον Πάπα Ρώμης Βενέδικτον ΙΣΤ΄ (Βατικανόν, 13-16 Δεκεμβρίου 2006), κατόπιν της προσκλήσεως αυτού, απετέλεσαν ιστορικής σημασίας γεγονότα εις την πορείαν της προσεγγίσεως μεταξύ των δύο Εκκλησιών διά την περαιτέρω ανάπτυξιν συνεργασίας επί διαφόρων κοινωνικών θεμάτων.

Έχει ανακηρυχθεί Επίτιμος Διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Κραϊόβας και Ιασίου (2003), και Λατερανού (2006).

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ
ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

α. Aυτοτελή δημοσιεύματα (πρωτότυπα και μεταφράσεις)

1. Qu’est Varlaam?, Αθήναι 1962.

2. Μορφές του Πάθους, Αθήναι 1967, 31971, 41985.

3. Μία θεοστυγής συμπαιγνία: Η Δίκη του Ιησού και αι κατ’ αυτήν δικονομικαί παραβιάσεις, Θεσσαλονίκη 1967.
   

4. Είναι οι ψάλται Κληρικοί; Αθήναι 1968.

5. Οι Χριστιανοί εις την Σοβιετικήν Ένωσιν (μετάφρασις), Αθήναι 1968.
   

6. Η Προσευχή και τα προβλήματα αυτής κατά τον Romano Guardini,Θεσσαλονίκη 1969.

7. Εκκλησία και Κράτος εν Ρωσία. Σύντομος ιστορική επισκόπησις της διαμορφώσεως των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας κατά την τελευταίαν πεντηκονταετίαν, Θεσσαλονίκη 1970.

8. Εκκλησία και Πολιτικός Γάμος, Αθήναι 1970.

9. Η Βυζαντινή Μουσική ως Ορθόδοξος Εκκλησιαστική Υμνωδία, Αθήναι 1970.

10. Νεανικά ναυάγια, Αθήναι 1971.

11. Πατερικά Μηνύματα, Αθήναι 1971.

12. Εγχειρίδιον Ιεροψάλτου, Αθήναι 1971.

13. Χρονικόν των εορτών της 150ετηρίδος, Αθήναι 1971.

14. Προσκύνημα Οφειλής, Αθήναι 1971.

15. Μελέτιος Πηγάς, Αθήναι 1971.

16. Η συμβολή των μετά την Άλωσιν Μονών και Μοναχών εις την Εθνικήν Παλιγγενεσίαν, Αθήναι 1971.

17. Θεός επί γης, Αθήναι 1972.

18. Συνοδικαί εκδηλώσεις επί τη μνήμη του ιερού Φωτίου, Αθήναι 1972.

19. Γενική επισκόπησις του Σχεδίου Νόμου περί των Εκκλησιαστικών Δικαστηρίων, Αθήναι 1972.

20. Το Αγγελικόν Πολίτευμα, Αθήναι 1972.

21. Ο θεσμός και το έργον της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, Αθήναι 1973.

22. Πόλεμος κατά του Σατανά, Αθήναι 1973.

23. Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, Αθήναι 1973.

24. Οδοιπορικόν της επισήμου επισκέψεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ και της συνοδείας αυτού εις Φανάριον, Αθήναι 1974.
    

25. Τύποι και Ουσία, Αθήναι 1974.
    

26. Είναι και για τους μορφωμένους η Πίστις; Αθήναι 1974.
    

27. Εμποδίζει την Πίστη η εποχή μας; Αθήναι 1974.
    

28. Χριστιανοί μόνο για ωρισμένες ώρες; Αθήναι 1974.
    

29. Εκκλησία και Νειάτα, Αθήναι 1974.
    

30. Συνθήματα από τον Ιερόν Ψαλτήρα, Αθήναι 1974.
    

31. Πώς θα είμαστε μετά θάνατον; Αθήναι 1975.
    

32. Τα σημάδια της ταπεινοφροσύνης, Αθήναι 1975.
    

33. Υπάρχει Θεός; Αθήναι 1975.
    

34. Φοβάται η Θρησκεία την Επιστήμη; Αθήναι 1976.
    

35. Πρόδωσε η Εκκλησία την αποστολή Της; Αθήναι 1976.
    

36. Κρίσις στην σύγχρονη οικογένεια, Αθήναι 1976.
    

37. Για ένα επιτυχημένο γάμο, Αθήναι 1976.
    

38. Προβλήματα μέσα στο γάμο, Αθήναι 1976.
    

39. Κυριακάτικοι Αντίλαλοι Α΄, Αθήναι 1976.
    

40. Σύγχρονη μάστιγα τα ναρκωτικά, Αθήναι 1976.
    

41. Η περί Χριστολογίας Διδασκαλία του Ιωάννου του Δαμασκηνού, Αθήναι 1976.

42. Μουσικά Ανάλεκτα, Αθήναι 1976.

43. Υμνολογικαί μελέται, Αθήναι 1976.

44. Μ’ ερωτούν οι γονείς και απαντώ, Αθήναι 1976.

45. Το Θείον Βάπτισμα κατά τους Ιερούς της Εκκλησίας Κανόνας, Αθήναι 1976.

46. Καυτοί διάλογοι, Αθήναι 1976.
    

47. Η αλήθεια για τους Ιεχωβάδες, Αθήναι 1976.

48. Τα μάγια, Αθήναι 1976.

49. Το σεξ στην οθόνη, Αθήναι 1976.
    

50. Το σεξ στο πεζοδρόμιο, Αθήναι 1976.
    

51. Κηλίδες στη σύγχρονη κοινωνία, Αθήναι 1976.

52. Επαγρύπνησις και ευθύνη, Αθήναι 1976.

53. Ο εκσυγχρονισμός της Εκκλησίας, Αθήναι 1976.
    

54. Γιατί απομακρύνονται οι νέοι από την Εκκλησία; Αθήναι 1976.
    

55. Η κρίση της Δημοκρατίας, Αθήναι 1977.
    

56. Η κρίση του Πολιτισμού μας, Αθήναι 1977.
    

57. Οι ασθένειες του Πολιτισμού μας, Αθήναι 1977.
    

58. Η ευθύνη μέσα μας διά την αθεΐα, Αθήναι 1977.
    

59. Κοινωνική ευημερία χωρίς ηθική ζωή; Αθήναι 1977.
    

60. Σχολιάζοντας την επικαιρότητα, Αθήναι 1977.
    

61. Η Εκκλησία μπροστά στα σύγχρονα προβλήματα, Αθήναι 1977.
    

62. Ο μοναχισμός εις την Νεωτέραν Ελλάδα, Αθήναι 1977.
    

63. Κυριακάτικοι Αντίλαλοι Β΄, Αθήναι 1978.
    

64. Η Εκκλησία ενώπιον των συγχρόνων ρευμάτων, Αθήναι 1978.
    

65. Χριστιανισμός και κοινωνικά προβλήματα, Αθήναι 1979.
    

66. Το Θείο Πάθος, Αθήναι 1979.
    

67. Μπροστά στη Φάτνη, Αθήναι 1979.
    

68. «Χριστός ναι – Εκκλησία όχι», Αθήναι 1979.
    

69. Χριστιανισμός – καπιταλισμός – μαρξισμός, Αθήναι 1979.
    

70. Τα σκάνδαλα των κληρικών, Αθήναι 1979.
    

71. Προβλήματα Ηθικής στο επάγγελμα, Αθήναι 1979.
    

72. Πρωτοχρονιάτικοι διαλογισμοί, Αθήναι 1980.
    

73. Αληθώς Ανέστη, Αθήναι 1980.
    

74. Ο ρόλος της Εκκλησίας το 1821, Αθήναι 1980.
    

75. Λαός και Εκκλησία, Αθήναι 1980.
    

76. «Γκρεμίστε την Εκκλησία», Αθήναι 1980.
    

77. Στόχος η αλήθεια (Τα σκάνδαλα των κληρικών), Αθήναι 1980.
    

78. Ο ρόλος της Ορθοδοξίας στη σύγχρονη πορεία του έθνους, Αθήναι 1980.
    

79. Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόμου «Περί Ισότητος Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων Ελλήνων και Ελληνίδων» (Σχέδιον Γαζή), Αθήναι 1980.
    

80. Για σάς ποιος είναι ο Χριστός; Αθήναι 1980.
    

81. Παράδοση του λαού και Εκκλησία, Αθήναι 1980.
    

82. Γρηγόριος Ε΄ — Ο εθνάρχης της οδύνης, Αθήναι 1980, 22003.
    

83. Η προσχώρησις εις το Διωρθωμένον Ιουλιανόν Ημερολόγιον (Νέον) είναι θέμα δογματικόν; Αθήναι 1981.
    

84. Ελληνορθόδοξη αυτοσυνειδησία, Αθήναι 1982.
    

85. Προβληματισμοί στο Χριστιανισμό, Αθήναι 1982.
    

86. < align=”justify”>Προσεγγίσεις στο Χριστιανισμό, Αθήναι 1982.
    

87. Η ώρα της Ορθοδοξίας, Αθήναι 1982.
    

88. Ανιχνεύσεις στο φαινόμενο της αθεΐας, Αθήναι 1982.
    

89. Από την αγωνία στον αγώνα, Αθήναι 1982.
    

90. Το Διωρθωμένον Ιουλιανόν (Νέον) Ημερολόγιον και το Γρηγοριανόν δεν είναι ταυτόσημα, Αθήναι 1982.
    

91. Εκκλησία και Πολιτικός Γάμος, Αθήναι 1982.
    

92. Η Εκκλησία στο λαό, Αθήναι 1982.
    

93. Ιστορική και Κανονική Θεώρησις του Παλαιοημερολογητικού Ζητήματος κατά τε την γένεσιν και την εξέλιξιν αυτού εν Ελλάδι, Αθήναι 1982.
    

94. Ο Αθηνών Σπυρίδων Βλάχος και το Παλαιοημερολογητικόν, Αθήναι 1983.
    

95. Λαός και Πίστη, Αθήναι 1983.
    

96. Νεοελληνική Παιδεία και Ελληνορθόδοξη Αγωγή, Αθήναι 1983.
    

97. Ντοστογιέφσκυ και Μακρυγιάννης χειραγωγοί μας στην υπέρβαση του αδιεξόδου, Αθήναι 1983.
    

98. Πόση αλήθεια πρέπει να λέγεται στον άρρωστο; Αθήναι 1983.
    

99. Εκκλησία και ανθρώπινα δικαιώματα, Αθήναι 1983.
    

100. Ο Βοστώνης Ιωακείμ Αλεξόπουλος (1923-1930) και η συμβολή του εις την ειρήνευσιν της Εκκλησίας εν Αμερική, Αθήναι 1984.

101. Πτυχές από το δράμα της Εκκλησίας μας, Αθήναι 1984.
     

102. Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο φλογερός διδάχος, Αθήναι 1984.
     

103. Εκκλησία και Έθνος, Αθήναι 1984.
     

104. Λαός και Εκκλησία, Αθήναι 1984.
     

105. Εκκλησία διωκομένη, Αθήναι 1984.
     

106. Διεκκλησιαστικά – Διορθόδοξα, Αθήναι 1984.
     

107. Οι κληρικοί μας, Αθήναι 1984.
     

108. Εκκλησία και κοινωνική προσφορά, Αθήναι 1984.
     

109. Εκκλησία και Πολιτεία, Αθήναι 1984.
     

110. Εκκλησία και οικονομικά, Αθήναι 1984.
     

111. Λιμός επερχόμενος, Αθήναι 1984.
     

112. Τα βασανιστήρια, μάστιγα της προσωπικότητος, Αθήναι 1984.
     

113. Προβληματισμοί από την εξέλιξη της Γενετικής Τεχνολογίας, Αθήναι 1984.
     

114. Η κρίση ταυτότητος του Νεωτέρου Ελληνισμού, Αθήναι 1985.
     

115. Η διχασμένη προσωπικότητα της ελληνικής μας παιδείας, Αθήναι 1985.
     

116. Μπροστά στο σεξ με ευθύνη, Αθήναι 1985.
     

117. Οι “φέρουσες” ή “υποκαθιστώσες” μητέρες από χριστιανική άποψη, Αθήναι 1985.
     

118. Ρατσισμός: λεηλασία της ανθρωπίνης ψυχής, Αθήναι 1986.
     

119. Ελληνική Ορθοδοξία και εθνική αυτοσυνειδησία, Αθήναι 1986.
     

120. Σχεδίασμα αυτοκριτικής, Αθήναι 1986.
     

121. Παραθρησκευτικοί ολοκληρωτισμοί και ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα, Αθήναι 1986.
     

122. Νεώτερες απόψεις περί ευθανασίας, Αθήναι 1986.
     

123. Ορθόδοξος Μυστικισμός, Βόλος 1987.
     

124. Η πρόκληση του 21ου αιώνα, Βόλος 1987.
     

125. Ο ρόλος του «Πρώτου» εις την Εκκλησίαν της Ελλάδος, Αθήναι 1987.
     

126. Προς μία αυτοδύναμη και ελεύθερη Εκκλησία στην Ελλάδα, Αθήναι 1987.
     

127. Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και ανθρώπινα δικαιώματα, Αθήναι 1987.
     

128. Οι μεταμοσχεύσεις από χριστιανική άποψη, Βόλος 1987.
     

129. Το σύνδρομο της μοναξιάς και η κατά τους Πατέρες υπέρβασή του, Αθήναι 1988.
     

130. Όρος επιβίωσης, Αθήναι 1988.
     

131. Αντιρρησίες συνειδήσεως – θεολογική, συνταγματική, πολιτική και κοινωνική θεώρηση, Αθήναι 1988.
     

132. Τεχνητή γονιμοποίηση και χριστιανική Ηθική, Αθήναι 1988.
     

133. Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Βυζαντινής Μουσικής, Αθήναι 1988.
     

134. Ερέθισμα αυτοσυνειδησίας – Ο ακέραιος και επίκαιρος Παπαδιαμαντικός λόγος, Αθήναι 1989.
     

135. Χρέος επώδυνον, Αθήναι 1989.
     

136. Προτάσεις για την αναβάθμιση της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως, Αθήναι 1989.
     

137. Βασικά σημεία Ηθικής Ιατρικής Δεοντολογίας, Αθήναι 1989.
     

138. Η Ελλάδα στο στόχαστρο των … Ελλήνων, Αθήναι 1990.
     

139. Τα “άθεα γράμματα” και η σύγχρονη πορεία του έθνους, Αθήναι 1990.
     

140. Τα δικαιώματα του παιδιού και οι παραβιάσεις των, Αθήναι 1990.
     

141. Έρευνες και πειράματα επί του εμβρύου, η ευρωπαϊκή πρακτική και μία Ορθόδοξη θέση, Αθήναι 1990.
     

142. Αμφισβητήσεις της συνταγματικότητος των νομοθετικών επεμβάσεων της Πολιτείας επί της Εκκλησίας, Θεσσαλονίκη 1990.
     

143. Τα Κανονικά Δίκαια Πνευματικού και Ηγουμένης εις τας Γυναικείας Μοναστικάς Αδελφότητας, Θεσσαλονίκη 1991.
     

144. Τα προβλήματα της Ηνωμένης Ευρώπης και η συμβολή των χριστιανών νέων εις την αντιμετώπισίν των, Αθήναι 1991.
     

145. Σάλπισμα εγερτήριον, Αθήναι 1991.
     

146. Παιδεία: εσχάτη ώρα, Αθήναι 1991.
     

147. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνειδήσεως στο Ισλάμ, Αθήναι 1991.
     

148. Διαθρησκευτική θεώρηση των μεταμοσχεύσεων, Αθήναι 1991.
     

149. Εκκλησία: η έσχατη ελπίδα της νέας γενιάς, Αθήναι 1991.

150. «Απέσβετο και λάλον ύδωρ». Για μια εθνική αφύπνιση, Αθήναι 1991.
     

151. Τα ανθρώπινα δικαιώματα των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων, Αθήναι 1992.
     

152. Εγκεφαλικός ή καρδιακός θάνατος; Αθήναι 1992.
     

153. Η συμβολή των ελλήνων Ιεραρχών της Μακεδονίας στην ευόδωση του «Μακεδονικού Αγώνα», Αθήναι 1993.
     

154. Συνέλληνες, πώς εφθάσαμεν εδώ; Αθήναι 1993.
     

155. Η Εκκλησία μπροστά στην πρόκληση του AIDS. 8 σημεία προσέγγισης, Αθήναι 1993.
     

156. Το δικαίωμα των προσφύγων στο Άσυλο και η ξενοφοβία. Η άποψη της Εκκλησίας, Αθήναι 1993.
     

157. Τάξις Εσπερινού, Όρθρου και Θ. Λειτουργίας ιερουργούντος Αρχιερέως, Βόλος 1993.
     

158. «Να σας ζήσει», Αθήναι 1993.
     

159. «Καλοστεριωμένοι», Αθήναι 1993.
     

160. Εκ του θανάτου εις την ζωήν, Αθήναι 1993.
     

161. Καταστροφικές λατρείες, Αθήναι 1994.
     

162. Ο απάνθρωπος Ανθρωπισμός του κόσμου και ο Θεάνθρωπος Χριστός της Ορθοδοξίας – Μία αντιπαράθεση σε αναφορά προς τον Ντοστογιέφσκυ, Αθήναι 1994.
     

163. Οι δέκα φαραωνικές πληγές της ελληνικής Παιδείας, Αθήναι 1994.
     

164. «Ανάρμοστος» προσηλυτισμός και θρησκευτική ελευθερία κατά την νομολογίαν του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιω-μάτων, Αθήναι 1994.
     

165. Το δικαίωμα σε έναν αξιοπρεπή θάνατο, Αθήναι 1994.
     

166. AIDS: «Αληθεύοντες εν αγάπη» — Για μια στάση ευθύνης, συλλογικής και ατομικής, Αθήναι 1994.
     

167. Η Ευρώπη των πνευματικών αξιών και ο ρόλος των ελλήνων Ορθοδόξων και της Παιδείας μας, Αθήναι 1995.
     

168. Αντιρρησίες συνειδήσεως. Η ευρωπαϊκή δικαιϊκή πρακτική, Αθήναι 1995.
     

169. Κλωνοποίηση και DNA: στην υπηρεσία της ζωής ή του ολέθρου; Αθήναι 1995.
     

170. Πώς περνούν οι Έλληνες την Κυριακή τους; Βόλος 1995.
     

171. Πώς πρέπει να στεκόμαστε μέσα στην Εκκλησία; Βόλος 1995.
     

172. Τα ναρκωτικά: η μάστιγα που “πουλάει”, Βόλος 1996.
     

173. Το Πρόσφορο – Το Αντίδωρο, Βόλος 1995.
     

174. Γιατί ανάβουμε καντήλι στο σπίτι, κερί στην Εκκλησία; Βόλος 1996.
     

175. Το κάπνισμα: ένας γλυκός τύραννος ή ένας ακριβοπληρωμένος φονιάς; Βόλος 1996.
     

176. Το Ορθόδοξο Ήθος: προοπτικές ποιοτικής αναβάθμισης της ζωής μας, Αθήναι 1996.
     

177. Το αλλοτριωμένο σωφρονιστικό μας σύστημα, Αθήναι 1996.
     

178. Το ιατρικό απόρρητο: η έκταση της εφαρμογής του και τα νέα ηλεκτρονικά δεδομένα που το αποτελούν, Αθήναι 1996.
     

179. Ο 4ος πυλώνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθήναι 1996.
     

180. Η σύγχρονη θεωρία του Huntington και η δική μας θέση, Αθήναι 1997.
     

181. Η προσέλευση στη Θεία Μετάληψη, Βόλος 1997.
     

182. Ευγονική, ηθικοί προβληματισμοί και προοπτικές, Βόλος 1997.
     

183. Η Συνθήκη Σένγκεν εν σχέσει με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την θρησκευτική ελευθερία, Βόλος 1997.
     

184. Τα θαύματα ως θεραπευτική πρακτική στο Βυζάντιο, Αθήναι 1997.
     

185. Ο τέταρτος πυλώνας. Ο Ελληνισμός και η Ευρώπη, Αθήναι 1997.
     

186. Μετα-νεωτερικότητα, ολιστική παγκοσμιότητα υπό το φως της Ελληνορθοδοξίας, Αθήναι 1998.
     

187. Η Ορθοδοξία, όρος επιβίωσης του ελληνισμού, Βόλος 1998.
     

188. Λόγος ευθύνης, Αθήναι 1999.
     

189. Από χώμα και ουρανό, Αθήναι 1999.
     

190. Ορθοδόξων Ήθος, Αθήναι 2000.
     

191. Μηνύματα Πίστεως, Αθήναι 2000.
     

192. Το πνεύμα μη σβέννυτε, Αθήναι 2003.
     

193. Ελληνισμός προσήλυτος: η μετάβαση του ελληνισμού από την αρχαιότητα στον χριστιανισμό, Αθήναι 2004.
     

194. Πέρα από το σύνορο, Αθήναι 2006.
     

195. Η αλήθεια για τα μάγια, Αθήναι 2006.
     

196. Η Β΄ Παρουσία, Αθήναι.
     

197. Η μετά θάνατον ζωή, Αθήναι.
     

     β. Άρθρα

     
     

198. «Διδάγματα Χριστουγέννων», Εφημέριος ΙΔ΄(1966) 996-999.
     

199. «Το 1965 ελεγχόμενο», Εφημέριος ΙΔ΄(1967) 6-9.
     

200. «Γνωριμία με τον Ορθόδοξο Μοναχισμό», Εφημέριος ΙΔ΄(1970) 484-488, 521-525, 607-608, 632-636, 660-662 ΙΘ΄(1971) 20-23, 49-53, 79-80, 112-114, 159-161, 265-268, 308-310, 343-345, 375-377, 470-471, 535-538, 694-700, 743-750• Κ΄(1972) 28-34, 111-116, 176-180, 234-238, 330-334, 395-398, 436-439, 660-664, 700-704, 745-748• ΚΑ΄(1973) 24-28, 85-88, 142-144, 190-191, 239-242, 289-293, 350-351, 387-391, 434-436, 481-485, 575-578.
     

201. «Μπροστά στα συμπτώματα της εποχής», Εφημέριος ΙΗ΄(1970) 304-307.
     

202. «Η συμβολή των μετά την Άλωσιν μονών και μοναχών εις την Εθνικήν Παλιγγενεσίαν», Θεολογία ΜΒ΄(1971) 207-228.
     

203. «Στιγμιότυπα. Από την περιοδείαν του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου στα ακριτικά χώματα», Εφημέριος ΙΘ΄(1971) 566-574.
     

204. «“Προσκύνημα οφειλής” εις Αγίαν Λαύραν – Μέγα Σπήλαιον», Εφημέριος
     

     Κ΄(1972) 639-649.

205. «Ο μοναχικός βίος εις την νεωτέραν Ελλάδα», Εφημέριος ΚΑ΄(1973) 677-681• ΚΒ΄(1974) 74-77, 156-160, 221-224, 270-274, 332-337, 398-402, 443-446, 473-476, 537-542, 603-605, 650-651, 682-684• ΚΓ΄(1975) 19-20, 43-44, 90-92, 123-125, 170-174, 202-203, 233-236, 266-267, 301-302, 330-331, 361-363, 397-398, 428-429• ΚΔ΄(1976) 20-22, 59-60, 123-125, 154-155, 203-204, 235-237, 299-300, 334-336, 365-367, 400-401, 429, 430• ΚΕ΄(1977) 13-14, 51-52, 83-84, 115-116, 146-148, 179-180, 210-211, 243-246, 282-284, 315-317, 349-351, 406-409, 467-470• ΚΣΤ΄(1978) 16-21, 67-69, 151-154, 175-176, 223-224, 268-269, 306-308, 472-473, 521-523, 555-557.
     

206. «Οδοιπορικόν της επισήμου επισκέψεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Σεραφείμ Α΄ και της συνοδείας αυτού εις Φανάριον» (16-22 Μαρτίου 1974)», Εκκλησία ΝΑα΄(1974) 165-177, 212-236.
     

207. «Η περί χριστολογίας διδασκαλία του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου Δαμασκηνού (εκ του Γ΄ Βιβλίου της εαυτού Εκδόσεως ορθοδόξου πίστεως)», Εκκλησία ΝΒα΄(1975) 150-152, 196, 217-218, 237-239, 334-336, 372-374• ΝΓα΄(1976) 33, 70-72.
     

208. «Το θείον βάπτισμα κατά τους ιερούς της Εκκλησίας κανόνας», Εκκλησία
     

     ΝΓα΄(1976) 132-133, 166-167, 188-190, 211-213, 235-237, 268-270, 319-320, 383-384, 420-422, 445-446.

209. «Γνώμαι περί του αυτομάτου διαζυγίου. Επαγρύπνησις και ευθύνη», Εφημέριος
     

     ΚΕ΄(1977) 545-550.

210. «Η Εκκλησία ενώπιον των συγχρόνων ρευμάτων», Εκκλησία ΝΕα΄(1978) 523-535.
     

211. «Πολιτικός γάμος και Εκκλησία», Εκκλησία ΝΣΤα΄(1979) 300-303.
     

212. «Ο ρόλος της Ορθοδοξίας στην σύγχρονη πορεία του έθνους», Εκκλησία
     

     ΝΖα΄(1980) 105-107.

213. «Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόμου “Περί τροποποιήσεως διατάξεων του Αστικού Κώδικος προς εφαρμογήν της κατά άρθρον 4 παρ. 2 του Συντάγματος ισότητος δικαιωμάτων και υποχρεώσεων Ελλήνων και Ελληνίδων», Εκκλησία
     

     ΝΖα΄(1980) 300-312.

214. «Χριστός ναι, Εκκλησία όχι», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 2.
     

215. «Κοντά στους νέους. Η ευθύνη των νέων μας», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 123.
     

216. «Ο Ορθόδοξος Μοναχισμός», Εφημέριος ΚΘ΄(1981) 210.
     

217. «Εκκλησία και πολιτικός γάμος», Εκκλησία ΝΘα΄(1982) 41-56.
     

218. «Νεοελληνική παιδεία και ελληνορθόδοξη αγωγή», Εκκλησία Ξα΄(1983) 64-68.
     

219. «Λιμός επερχόμενος», Εκκλησία ΞΑα΄(1984) 114-119.
     

220. «Η ισότητα των δύο φύλων εξ επόψεως Ορθοδόξου», Εκκλησία ΞΒα΄(1985) 666-668• ΞΓα΄(1987) 209-210.
     

221. «Η συμμετοχή της Εκκλησίας της Ελλάδος εις το Forum διά την ειρήνη», Εκκλησία
     

     ΞΔα΄(1987) 209-210.

222. «Ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα στην τεχνητή γονιμοποίηση. Θεολογική – εκκλησιαστική άποψη», Εκκλησία ΞΕα΄(1985) 345-347, 375-377.
     

223. «The role of “Protos” or Primate in the Church of Greece», Θεολογία ΝΘ΄(1988) 230-245.
     

224. «Ιωάννου Μ. Κονιδάρη, Ο Νόμος 1700/1987 και η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας, Αθήνα 1986» (βιβλιοκριτική), Θεολογία ΝΘ΄(1989).

***********

Pr. Dorin.

Message of condolesces on the occasion of the passing away of His Beatitude Christodoulos, Archbishop of Athens and All Greece

The Holy Synod of the Church of Greece

Dear Brothers in Christ, our Lord,

It is with deep sorrow that we received the news of the passing away of our beloved Brother in Christ and concelebrant Christodoulos, Archbishop of Athens and All Greece, an outstanding personality of both universal Orthodoxy and the entire Christendom and a close friend of the Romanian Orthodox Church and of the Romanian people.

On behalf of the Holy Synod of the Romanian Orthodox Church and of the clergy and the faithful from Romania, we share in the sorrow caused by this event and convey to the hierarchs, the clergy and the faithful of the Sister Orthodox Church of Greece our sincere condolences, praying that our L